Η άλωση της Κωνσταντινούπολης

Ένα πολύ κατατοπιστικό και καλοφτιαγμένο ντοκιμαντέρ για την άλωση της Κωνσταντινούπολης.

Αντιγράφουμε από την περιγραφή του:

Πεντακόσια πενήντα πέντε χρόνια μετά την Αλωσης της Πόλης και τις δραματικές εξελίξεις που οδήγησαν στην οριστική πτώση του Βυζαντίου και στην άνοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το National Geographic έρχεται να προσφέρει στο παγκόσμιο κοινό ένα συγκλονιστικό οπτικοακουστικό λεύκωμα: «1453: Η Αλωση της Πόλης».

Περιλαμβάνει ένα πολυτελές σκληρόδετο βιβλίο και ένα DVD-ντοκιμαντέρ παραγωγής 2007-08, τα οποία βασίζονται στο αρχειακό υλικό του National Geographic, συνδυασμένο με σπάνια ντοκουμέντα, ιστορικές μαρτυρίες και κινηματογραφικές λήψεις σε όλους τους τόπους στους οποίους εξελίχθηκαν τα γεγονότα.

Με τη σφραγίδα ενός φορέα αδιαμφισβήτητου κύρους, το έργο αποτελεί πολύτιμο απόκτημα για τη βιβλιοθήκη κάθε ελληνικού σπιτιού, ενώ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τις ελληνικές οικογένειες που έχουν ρίζες στην Κωνσταντινούπολη.

Στο ντοκιμαντέρ που κυκλοφορεί σε DVD ξεδιπλώνονται με τον ανυπέρβλητο τρόπο του National Geographic, με δύναμη και καθαρότητα, τα συνταρακτικά γεγονότα που οδήγησαν στην Αλωση. Με εντυπωσιακό κινηματογραφικό υλικό από τη σύγχρονη Κωνσταντινούπολη, τη Βενετία, τη Φλωρεντία και αλλού, το DVD αναπλάθει και προβάλλει την ιστορική αλήθεια εκείνης της κοσμογονικής εποχής.

Στο πολυτελές βιβλίο-λεύκωμα καταγράφεται όλη η πορεία από την πολιτική κατάρρευση του μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία (1071-1081) μέχρι την καταστροφή της Πόλης από τους Σταυροφόρους το 1204 και από την εμφάνιση των Οθωμανών στην Ευρώπη και την πρώτη πολιορκία της Πόλης το 1394 μέχρι τη σθεναρή ύστατη αντίσταση των Βυζαντινών σε ξηρά και θάλασσα κατά την πολιορκία του 1453. Κείμενα εποχής, γκραβούρες, χάρτες και άλλα σπάνια ντοκουμέντα εικονογραφούν όλα τα τραγικά γεγονότα που οδήγησαν στην αρχή του τέλους και, τελικά, στην πτώση, με όλες τις δραματικές επιπτώσεις για το λαό της Πόλης αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο.

     

Μουσείο Μπενάκη

Με αφορμή την αντίστοιχη εκπομπή της σειράς "Μετά-Μουσείο" για το Μουσείο της Πάτρας, που προβλήθηκε σήμερα Κυριακή στις 11/3/2012 (και που είμαι σίγουρος ότι δεν είδατε), νομίζω ότι είναι μια καλή ευκαιρία να αρχίσουμε μια καινούργια ενότητα στο "Όσα δεν προλάβαμε..." που να αφορά μουσεία.

Αρχίζουμε, λοιπόν, με το πιο "περιληπτικό" από τα μεγάλα μουσεία της χώρας, το Μουσείο Μπενάκη. "Περιληπτικό" με την έννοια ότι συμπεριλαμβάνει σε ένα μουσειακό χώρο (κτίριο) χαρακτηριστικά εκθέματα του ελληνικού πολιτισμού σε όλες τις ιστορικές του περιόδους (αρχαία, ρωμαϊκή, βυζαντινή, τουρκοκρατία, νεότερη). Συνήθως, τα μεγάλα μουσεία μας εξειδικεύονται σε μια χρονική περίοδο το καθένα. Για παράδειγμα, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αφορά την αρχαιότητα, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο έχει βυζαντινά εκθέματα, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο αναφέρεται στη νεότερη ιστορία του τόπου. Το Μουσείο Μπενάκη διαφέρει γιατί έχει "λίγο από όλα", πράγμα που αποδεικνύεται το ισχυρό του χαρτί, εκτός φυσικά από την ποιότητα των συλλογών του.

Περισσότερα στοιχεία για την ιστορία του μουσείου, τις συλλογές του και τη σημαντικότητά τους, εκτός από το βίντεο παραπάνω, θα βρείτε και στον ιστότοπο του μουσείου [εκεί].

Μαθήματα ιστορίας

Δείτε παρακάτω τα βασικά σημεία των μαθημάτων 2-25 (ελπίζω η προσπάθεια να συνεχιστεί και με τα υπόλοιπα μαθήματα) του βιβλίου της ιστορίας μας. Κάνοντας κλικ στο ηχείο που βρίσκεται πάνω σε κάθε εικόνα θα μπορέσετε να ακούσε το αντίστοιχο μάθημα που διαβάζετε στη σελίδα.

Open publication - Free publishing - More bizadium

Δικαιοσύνη αλά ... Βυζαντινά

   Βρείτε εκεί μια καταπληκτική δουλειά για τη διαπόμπευση (γελοιοποίηση) στα βυζαντινά χρόνια, καθώς και στοιχεία για το δικαστικό και ποινικό τους σύστημα και πως εφαρμοζόταν στην πράξη!... 

   Κοντά σε όλα αυτά και κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες εκφράσεις, πως έφτασαν ως εμάς και τι σημαίνουν τώρα στα χρόνια μας.

[πηγή]

Το "υγρόν πυρ"

[πηγή]

Το υγρό πυρ ήταν ένα από τα ισχυρά όπλα των Βυζαντινών και ταυτόχρονα ένα από τα κρατικά μυστικά της αυτοκρατορίας. Λίγοι γνώριζαν από ποιά υλικά κατασκευαζόταν και το μυστικό φυλασσόταν με κάθε τρόπο ώστε να μην πέσει στα χέρια των εχθρών της αυτοκρατορίας και να παραμείνει στο βυζαντινό οπλοστάσιο. 

Για πρώτη φορά αναφέρεται η χρήση του "υγρού πυρ" κατά τον 7ο μ.Χ αιώνα εναντίον του αραβικού στόλου που πολιορκούσε την Κωνσταντινούπολη περί το 673. Μέχρι και την πτώση της πόλης (1453) βοήθησε αποτελεσματικά στην άμυνα της από εχθρικούς στόλους λόγω των τεράστιων ζημιών που προκαλούσε στα ξύλινα πλοία της εποχής αλλά και στον τρόμο που έσπερνε στα μάτια των εχθρικών στρατευμάτων.

Το υγρό πυρ σε ώρα δράσης [πηγή]

Εφευρέτης φέρεται να είναι κάποιος αρχιτέκτονας Καλλίνικος από την Ηλιούπολη της Συρία αλλά λόγω της μεγάλης μυστικότητας και αποτελεσματικότητας του ενεδήθει από τον απλό λαό με το πέπλο του μύθου και λεγόταν ότι την συνταγή για την κατασκευή του την έδωσε ένας άγγελος στον Μεγάλο Κωνσταντίνο. Τα υλικά που αποτελούσαν αυτή την εξαιρετικά καυστική ύλη ακόμη και στις μέρες μας παραμένουν σχετικά άγνωστα. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία όμως μπορούμε να πούμε πως το βασικό συστατικό του ήταν η νάφθα αναμεμειγμένη με κάποια άλλα στοιχεία όπως το πετρέλαιο, το λάδι, το θειάφι, το νίτρο, και η πίσσα. Σίγουρα όμως υπάρχουν και κάποια άλλα συστατικά που έμειναν μυστικά και μάλλον δεν θα ανακαλύψουμε ποτέ.

Για να καταλάβει κανείς το πόσο μυστική ήταν η διαδικασία παραγωγής του θα αναφέρω ότι απαγορευόταν να κατασκευαστεί οπουδήποτε και από οποιονδήποτε το υγρό πυρ και η κατασκευή του γινόταν μόνο σε επιλεγμένα σημεία κοντά στην Κωνσταντινούπολη, με βασικό αυτό στην περιοχή της Συληβρίας, και πάντα η διαδικασία παραγωγής του ήταν ανατεθειμένη σε αυτοκρατορικούς αξιωματούχους οι οποίοι έδιναν αναφορά απευθείας στον Αυτοκράτορα, χωρίς κάποια επέμβαση άλλων αξιωματούχων, και κρατούσαν επτασφράγιστο μυστικό τον τρόπο και τα υλικά της παραγωγής του "υγρού πυρ" με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι όταν τον 10ο αιώνα οι Βούλγαροι κατέλαβαν την Συληβρία τότε επικράτησε πανικός στην Βασιλεύουσα μήπως και καταφέρουν (οι Βούλγαροι) να ανακαλύψουν τον τρόπο παραγωγής του υγρού πυρ και καταστρέψουν με αυτό τον Βυζαντινό στόλο. Ευτυχώς όμως ο εκεί αξιωματούχος του αυτοκράτορα που ήταν επιφορτισμένος με την φύλαξη του μυστικού, έκανε το καθήκον του, και παρά τα βασανιστήρια που υπέστει, πήρε το μυστικό στον τάφο του.

Τα πλεονεκτήματα που έδινε στον Βυζαντινό στόλο η χρήση του "υγρού πυρ" ήταν τεράστια λόγω των πραγματικά θαυμαστών ιδιοτήτων του. Το καταπληκτικό αυτό "υγρό" αναφλεγόταν αμέσως μόλις ερχόταν σε επαφή με το νερό και έκαιγε τόσο στην επιφάνεια του όσο και λίγο κάτω από αυτή. Φανταστείτε τα πληρώματα των εχθρικών πλοίων να προσπαθούν να σβήσουν με νερό την φωτιά που προκλήθηκε από τον "υγρό πυρ" και αυτή να ανάβει περισσότερο! Πραγματικά καταπληκτικές οι ιδιότητες του λοιπόν.

Υπήρχαν πολλοί τρόποι για να εκτοξεύουν το"υγρού πυρ" ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες και τον τρόπο άμυνας ή επίθεσης που επιβαλλόταν. Ο πιό απλός ήταν στο να γεμίζουν με αυτό ειδικά πήλινα δοχεία (έχουν βρεθεί σε ανασκαφές στην Κρήτη) και να εκτοξεύονται με τα χέρια (όπως οι σημερινές χειροβομβίδες) από τον Βυζαντινό στρατό στους εχθρούς, τόσο σε επίθεση όσο και σε άμυνα. Υπήρχαν φυσικά κατασκευασμένες για αυτό το σκοπό και ειδικές μηχανές οι οποίες αναλάμβαναν την εκτόξευση μεγαλύτερης ποσότητας και σε μεγαλύτερη εμβέλεια. Οι μηχανές αυτές τοποθετούνταν στις επάλξεις των τειχών και εκτόξευαν μεγάλες ποσότητες από το υγρό πυρ στους επιτιθέμενους, αλλά συνήθως τοποθετούνταν στα ακρόπρωρα αλλά και την πρύμνη των πολεμικών πλοίων και από μεγάλη απόσταση εκτόξευαν και κατ έκαιγαν τα εχθρικά πλοία. Γνωρίζουμε ότι η μηχανή που τοποθετούνταν στα πλοία είχε σχήμα κεφαλής λιονταριού ή άλλου επιθετικού ζώου όπου από το ανοιχτό στόμα του εκτοξευόταν το φονικό υγρό μέσα από έναν ειδικό σωλήνα - εκτοξευτή.

Το υγρό πυρ σε μικρογραφία βιβλίου.

Η χρήση του τερματίζεται, σύμφωνα με τους περισσότερους ιστορικούς, κατά τον 10ο αιώνα με την απώθηση του Ρώσικου στόλου από τους Βυζαντινούς αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκε και το 1204 στην προσπάθεια ανάκτησης της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους, αλλά και το 1453 στην προσπάθεια αντίστασης των Βυζαντινών κατά του Τούρκικου στρατού. Το μυστικό πέρασε στους μουσουλμάνους αλλά και τους σταυροφόρους την περίοδο των "ιερών πολέμων" και χρησιμοποιήθηκε εξίσου και από τα δύο στρατόπεδα. Με το πέρας των αιώνων όμως και την ανακάλυψη νέων και φονικότερων όπλων το "υγρό πυρ" λησμονήθηκε από όλους και ξεχάστηκε πλήρως για να περάσει στην σφαίρα της ιστορίας που εν τέλει έγινε θρύλος.


Επιπλέον στοιχεία στις διπλανές παραπομπές: [πηγή],  [πηγή]

Ιουστινιανός ο Β΄, αυτός με την κομμένη μύτη

Νόμισμα που απεικονίζει από τη μια του πλευρά το Χριστό (αριστερά)
και από την άλλη τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό τον Β΄  (δεξιά) - [πηγή]

Ιουστινιανός Β' [πηγή]

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β', επονομαζόμενος Ρινότμητος βασίλεψε σε δύο περιόδους, από το 685 έως το 695, και κατόπιν από το 705 έως τον θάνατό του το 711.

Βιογραφία

Σε ηλικία μόλις 17 ετών (γεννημένος όταν ο πατέρας του Κωνσταντίνος Δ' ήταν 16), ο Ιουστινιανός Β' στέφεται αυτοκράτορας. Ο Ιουστινιανός γρήγορα θα δείξει τον ισχυρό του χαρακτήρα, την εξυπνάδα, τη διορατικότητα και τις μεγάλες διοικητικές ικανότητές του. Δυστυχώς όμως θα παρουσιάσει σημάδια σκληρότητας, που είχαν εκλείψει από τις ημέρες του Φωκά, καθώς και δείγματα διανοητικής ανισορροπίας, ανάλογα με αυτά που έδειξε ο Ηράκλειος προς το τέλος της ζωής του.

Στην αρχή της βασιλείας του πραγματοποιεί επιτυχημένες εκστρατείες κατά των Αράβων στα ανατολικά. Έθεσε σε ισχύ τον «Νόμο των Αγροτών», μια ρύθμιση που επέτρεψε την ισχυροποίηση της αγροτικής τάξης. Διατηρώντας τη διοικητική διαίρεση των θεμάτων, διατάζει τη μεταφορά Σλάβων από τη Βαλκανική στη Βιθυνία της Μ. Ασίας για να την εποικήσουν, πιστεύοντας ότι έτσι θα τη θωρακίσει απέναντι στον αραβικό κίνδυνο.

Το 691, συγκάλεσε την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο, προκειμένου να ρυθμιστούν ορισμένες λεπτομέρειες των Ε' και ΣΤ' Οικουμενικών Συνόδων. Από τα ψηφίσματά της πολλά είναι εξαιρετικά ασήμαντες λεπτομέρειες, παρά ταύτα όμως ο Ιουστινιανός αξίωσε την άμεση υιοθέτησή τους από τη Ρώμη, χωρίς δε καν να καλέσει απεσταλμένους του Πάπα Σέργιου στη Σύνοδο. Αποτέλεσμα ήταν η ρήξη στις σχέσεις τους. Τον ίδιο καιρό αναθέτει στον Μέγα Λογοθέτη Θεόδοτο και τον ευνούχο Στέφανο της Περσίας τη συλλογή φόρων. Οι αξιωματούχοι αυτοί εξήντλησαν τη σκληρότητά τους στους φορολογούμενους με αποτέλεσμα τη γενική δυσαρέσκεια. Το 695 ο στρατός εξεγείρεται και ανακηρύσσει Αυτοκράτορα έναν αξιωματικό με το όνομα Λεόντιος. Ο Λεόντιος, όντας παλαιός φίλος του πατέρα του, χαρίζει τη ζωή στον Ιουστινιανό αλλά τον τιμωρεί με ρινοκοπία (δηλαδή ακρωτηριασμό της μύτης) και τον εξορίζει στη Χερσώνα της Κριμαίας. Εκεί ο Ιουστινιανός παρέμεινε για δέκα χρόνια, δηλαδή μέχρι το 705. Τη χρονιά αυτή απέδρασε από τη Χερσώνα και, συνάπτοντας στρατηγικές συμμαχίες με τους Βούλγαρους και τους Χαζάρους, διέσπασε την άμυνα της πόλης και ανακατέλαβε την εξουσία από τον Αυτοκράτορα Τιβέριο που είχε στο μεταξύ εκθρονίσει τον Λεόντιο το 698. Τιμώρησε με θάνατο και ακρωτηριασμό εκατοντάδες συνεργάτες και αξιωματούχους των προηγούμενων δύο Αυτοκρατόρων, ενώ για ανταμοιβή έχρισε Καίσαρα τον Χάζαρο χάνο Ιβουζίρ, έναν βάρβαρο κατά τα βυζαντινά πρότυπα, δίνοντάς του ένα αξίωμα για το οποίο συνήθως προορίζονταν μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας, προκαλώντας την έκπληξη και τον τρόμο στους Βυζαντινούς.

Πραγματοποίησε το 709 και το 711 δύο εκστρατείες καταστολής εξεγέρσεων στη Ραβέννα και τη Χερσώνα. Η δεύτερη αυτή και αποτυχημένη εκστρατεία, θα προκαλέσει το πραξικόπημα και την ανάληψη της εξουσίας από τον αρμενικής καταγωγής Βαρδάνη ή Φιλιππικού. Η καταστροφή του συνόλου του βυζαντινού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα το 711 κατά το ταξίδι επιστροφής από τη Χερσώνα, και ο χαμός περίπου 70.000 ανδρών στα μανιασμένα κύματα, λέγεται ότι προκάλεσε το γέλιο του Αυτοκράτορα. Η θανάτωση, από τον ίδιο το Βαρδάνη, του Ρινότμητου και του εξάχρονου γιου του Τιβέριου από τους άνδρες του Βαρδάνη, σηματοδοτεί το τέλος της δυναστείας του Ηρακλείου.

Ο Ιουστινιανός Β', παρά τη σκληρότητα και την πνευματική του αστάθεια, ήταν ικανός Αυτοκράτορας, και εργάστηκε σκληρά για το καλό της αυτοκρατορίας, διατηρώντας και ενισχύοντας τη διοικητική και κοινωνική συνοχή που ήταν απαραίτητη για τη σωτηρία της. Οι εκρήξεις εκδίκησής του όμως ήταν τόσο βίαιες που τον κατέστησαν εξαιρετικά αντιδημοφιλή. Το πάθος του και το άσβεστο κουράγιο του, απέδειξαν ότι δεν αρκεί ο ακρωτηριασμός για να εξουδετερώσει τη φιλοδοξία ενός αποφασισμένου για την εξουσία ανθρώπου. Έτσι, το σκληρό έθιμο της τιμωρίας με ρινοκοπία δε θα εφαρμοστεί ξανά στη Βυζαντινή ιστορία.

Βιβλιογραφία

Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. I-The Early Years

Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"

Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"

Βυζαντινά νομίσματα

Μια καλή συλλογή βυζαντινών νομισμάτων μπορείτε να δείτε εκεί και εκεί.


Παραδοσιακά πάνω στα βυζαντινά νομίσματα απεικονίζονται οι αυτοκράτορες.

Νόμισμα που απεικονίζει τον αυτοκράτορα Ηράκλειο (610-641 μ.Χ.)

Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης

Σχεδιαστική τομή των τειχών. (πηγή)

Ένα από τα ισχυρότερα αμυντικά πλεονεκτήματα που είχε η Κωνσταντινούπολη ως πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για πάνω από 1000 χρόνια ήταν τα απόρθητα τείχη της. Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης δεν περιορίζονταν σε ένα ψηλό πέτρινο τείχισμα με πολεμίστρες, αλλά αντιθέτως ήταν ένα σύνολο οχυρωματικών έργων που είχαν γίνει από διάφορους αυτοκράτορες με πολλές τροποποιήσεις, επιδιορθώσεις και συμπληρώσεις. Το βασικό τείχος δημιουργήθηκε από τον Θεοδόσιο τον μικρό (408-450. μ.Χ) και περιέκλειε μια περιοχή της πρωτεύουσας ίση με 14 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι εργασίες τότε είχαν γίνει με την συνδρομή όλων των κατοίκων της πόλης και το αποτέλεσμα των προσπαθειών τους έμεινε απόρθητο για 10 αιώνες.

Τα “Θεοφύλακτα” τείχη της Κωνσταντινούπολης ήταν ένα σύνθετο οχυρωματικό έργο με δύο κλιμακούμενους βασικούς δακτυλίους, το “μικρό τείχος” και το “μέγα τείχος” τους οποίους συμπλήρωναν τάφροι και συμπληρωματικά εμπόδια. Το μεγάλο τείχος είχε πάχος 5 μέτρα και ύψος 12 μέτρα ενώ κάθε 60 μέτρα υπήρχαν τετράγωνοι η οκτάγωνοι πύργοι. Συνολικά οι πύργοι που υπήρχαν στο “μέγα τείχος” ήταν 96, ενίσχυαν την άμυνα του τείχους, ενώ επέτρεπαν την πλαγιοκόπηση των επιτιθέμενων. Επίσης στους πύργους αυτούς υπήρχαν πλατφόρμες από όπου οι αμυνόμενοι εκτόξευαν πέτρες αλλά και το περίφημο “υγρό πυρ”.

Μια από τις πύλες των τειχών. (πηγή)

Το “μικρό τείχος” λειτουργούσε ως προτείχισμα, ένα πρώτο σημαντικό εμπόδιο για τον επιτιθέμενο, είχε ύψος μόλις τέσσερα μέτρα ενώ και οι πύργοι του ήταν σημαντικά μικρότεροι από αυτούς του κυρίου τείχους. Την βασική οχύρωση συμπλήρωνε μια τάφρος πλάτους 18 και βάθους 8 μέτρων. Η τάφρος αυτή κατασκευάστηκε το 1000 μ. Χ. ήταν χωρισμένη σε τμήματα ώστε αυτά να πλημμυρίζουν με νερό και αυτόνομα. Τα τοιχώματα της τάφρου ήταν χτισμένα, ενώ στο εσωτερικό χείλος της είχε ένα ακόμη μικρό τείχισμα στο ύψος ενός άνδρα. Το τείχισμα αυτό είχε κατασκευαστεί το 1341 μ.Χ. από μεγάλο Δούκα Απόκαυκο. Σε ένα σημείο του δακτύλιου το τείχος ήταν μονό, ψηλότερο (πάνω από και είχε χτιστεί από τον Αυτοκράτορα Ηράκλειο για να περιλάβει την περιοχή των Βλαχερνών.

Το υλικό των τειχών ήταν πέντε λωρίδες από κεραμικές πλίνθους, γεγονός που σφράγιζε το οχυρό με την επιρροή της Ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής. Ουσιαστικά τα “θεοφύλακτα” τείχη της Κωνσταντινούπολης αποτελούσαν ένα επιβλητικό θέαμα και στην εποχή τους προκαλούσαν δέος σε οποιοδήποτε επιτιθέμενο. Έμειναν απόρθητα για πάνω από 1000 χρόνια αφού άντεξαν επιθέσεις από πολλούς επίδοξους κατακτητές (Άβαρους, Ρώσους κτλ) έχοντας πολύ μικρή φρουρά, καθιστούσαν την Κωνσταντινούπολη την ασφαλέστερη πόλη στην Ανατολή και ουσιαστικά στερέωναν το κύρος και την πολιτική εξουσία του εκάστοτε Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Για τα τείχη αυτά ένας Γερμανός μηχανικός που συμμετείχε σε εργασίες αναστήλωσης τους είχε πει ότι αποτελούν “στρατιωτικό δόγμα αποτυπωμένο στην πέτρα….”.

Σχεδιάγραμμα των χερσαίων τειχών. (πηγή)

Ανακατασκευασμένο μέρος των τειχών κοντά στην πύλη της Σελημβρίας. Στο πρώτο επίπεδο φαίνεται καθαρά το τείχος της τάφρου, πιο πίσω ξεχωρίζει το εξωτερικό τείχος ενώ αρκετά πίσω στο βάθος φαίνεται ένας πύργους του εσωτερικού τείχους. (πηγή)

Ο ναός του Αγίου Βιταλίου στη Ραβέννα

Εξωτερική άποψη του ναού

  Μια σύντομη περιήγηση με φωτογραφίες και βίντεο στην εκκλησία του Αγίου Βιταλίου στη Ραβέννα που κτίστηκε με εντολή του Ιουστινιανού. Είναι περίκεντρος οκταγωνικός ναός. Εντύπωση προκαλούν τα ψηφιδωτά του.

Ο Ιουστινιανός και η ακολουθία του

Η Θεοδώρα με την ακολουθία της

Οι μεγάλες αυτοκρατορίες

Εντυπωσιακοί χάρτες που δείχνουν με κινούμενες εικόνες (πηγή) την άνοδο και την πτώση των μεγάλων αυτοκρατοριών στη μέση ανατολή (και, λόγω γειτονιάς, και στην περιοχή μας). Φαίνεται καθαρά πώς και από που ξεκίνησαν, η μεγαλύτερη έκταση που πήραν και πότε κατέρρευσαν. Ο χρόνος φαίνεται στη γραμμή που κυλάει στο κάτω μέρος (από το 3000 π.Χ. έως και το 2006 μ.Χ.).

Δυστυχώς είναι στα αγγλικά και δεν έχω τις τεχνικές γνώσεις ή την άδεια για να τα εξελληνίσσω. Για να σας διευκολύνω, η σειρά που παρουσιάζονται είναι:

- Βασίλειο της Αιγύπτου

- Αυτοκρατορία των Χετταίων

- Βασίλειο του Ισραήλ

- Ασσυριακή Αυτοκρατορία

- Βαβυλωνιακή Αυτοκρατορία

- Περσική Αυτοκρατορία

- Μακεδονική Αυτοκρατορία (κράτος Μ. Αλεξάνδρου)

- Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

- Βυζαντινή Αυτοκρατορία

- Αυτοκρατορία Σασσανιδών (2η περσική)

- Το Χαλιφάτο (Άραβες)

- Αυτοκρατορία Σελτζούκων Τούρκων

- Βασίλεια των σταυροφόρων

- Αυτοκρατορία του Σαλαντίν (Άραβες)

- Αυτοκρατορία των Μογγόλων (Τσένγκινς Χαν και διάδοχοί του)

- Οθωμανική Αυτοκρατορία

- Ευρωπαϊκή αποικιοκρατία

- Έθνη κράτη και σύνορά τους δημιουργούνται

- Ίδρυση (σύγχρονου) κράτους του Ισραήλ και επέκτασή του

- Εποχή της ανεξαρτησίας (για τα κράτη της Αφρικής)

Αυτοκράτορες του Βυζαντίου

Πηγή: www.ekpaideusi.com και Βικιπαίδεια

Δυναστεία του Κωνσταντίνου: 324 - 379 μ.Χ.

324-337 Κωνσταντίνος Α' ο Μέγας
337-353 Κωνστάντιος Β'
353-361 Κωνστάντιος Β'
361-363 Ιουλιανός
363-364 Ιοβιανός
364-378 Ουάλης
378-379 Γρατιανός

---

Δυναστεία του Θεοδόσιου: 379 - 457 μ.Χ.

379-395 Θεοδόσιος Α'
395-408 Αρκάδιος
408-450 Θεοδόσιος Β'
450-457 Μαρκιανός

---

Δυναστεία του Λέοντα: 379 - 457 μ.Χ.

457-474 Λέων Α'
474 .......Λέων Β'
474-475 Ζήνων
475-476 Βασιλίσκος
476-491 Ζήνων
491-518 Αναστάσιος Α'

---

Δυναστεία του Ιουστίνου: 518 - 610 μ.Χ.

518-527 Ιουστίνος Α'
527-565 Ιουστινιανός Α'
565-578 Ιουστίνος Β'
578-582 Τιβέριος Β'
582-602 Μαυρίκιος
602-610 Φωκάς

---

Δυναστεία του Ηρακλείου: 610 - 717 μ.Χ.

610-641 Ηράκλειος
641-642 Κωνσταντίνος Γ' και Ηρακλεωνάς
642-668 Κώνστας Β'
668-685 Κωνσταντίνος Δ'
685-695 Ιουστινιανός Β'
695-698 Λεόντιος
698-705 Αψίμαρος Τιβέριος Γ'
705-711 Ιουστινιανός Β'
711-713 Φιλιππικός Βαρδάνης
713-716 Αναστάσιος Β'
716-717 Θεοδόσιος Γ'

---

Δυναστεία των Ισαύρων: 717 - 820 μ.Χ.

717-741 Λέων Γ'
741-775 Κωνσταντίνος Ε΄ο Κοπρώνυμος
775-780 Λέων Δ'
780-797 Κωνσταντίνος ΣΤ'
797-802 Ειρήνη η Αθηναία
802-811 Νικηφόρος Α'
811 ....Σταυράκιος
811-813 Μιχαήλ Α' Ραγκαβές
813-820 Λέων Ε΄

---

Δυναστεία του Αμορίου: 820 - 867 μ.Χ.

820-829 Μιχαήλ Β' ο Τραυλός
829-842 Θεόφιλος
842-867 Μιχαήλ Γ' και Θεοδώρα
856-867 Μιχαήλ Γ'

---

Δυναστεία των Μακεδόνων: 867 - 1057 μ.Χ.

867-886 Βασίλειος Α'
886-912 Λέων ΣΤ' ο Σοφός
912-913 Αλέξανδρος του Βυζαντίου
913-959 Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος (συμβασιλέας με τον Ρωμανό Λακαπηνό 920-944)
959-963 Ρωμανός Β'
963-969 Νικηφόρος Β' ο Φωκάς
969-976 Ιωάννης Α' ο Τσιμισκής
976-1025 Βασίλειος Β' ο Βουλγαροκτονος
1025-1028 Κωνσταντίνος Η'
1028-1050 Ζωή Α' (συμβασίλισσα με τους διαδοχικούς συζύγους της)
1028-1034 Ρωμανός Γ' ο Αργυρός
1034-1041 Μιχαήλ Δ' ο Παφλαγών
1041-1042 Μιχαήλ Ε' ο Καλαφάτης
1042-1055 Κωνσταντίνος Θ' ο Μονομάχος
1055-1056 Θεοδώρα (δεύτερη βασιλεία)
1056-1057 Μιχαήλ ΣΤ' ο Στρατιωτικός

---

Δυναστεία των Δούκων: 1057 - 1081 μ.Χ.

1057-1059 Ισαάκιος Α' Κομνηνός
1059-1067 Κωνσταντίνος Ι' Δούκας
1067-1071 Ρωμανός Δ' Διογένης
1071-1078 Μιχαήλ Ζ' Δούκας (Παραπινάκης)
1078-1081 Νικηφόρος Γ' Βοτανειάτης

---

Δυναστεία των Κομνηνών: 1081 - 1185 μ.Χ.

1081-1118 Αλέξιος Α'
1118-1143 Ιωάννης Β'
1143-1180 Μανουήλ Α'
1180-1183 Αλέξιος Β'
1183-1185 Ανδρόνικος Α'

---

Δυναστεία των Αγγέλων: 1185 - 1204 μ.Χ.

1185-1195 Ισαάκιος Β' Άγγελος
1195-1203 Αλέξιος Γ' Άγγελος
1203-1204 Ισαάκιος Β' (για Β' φορά μαζί με το γιο του Αλέξιο Δ')
1203-1204 Αλέξιος Δ'
1204.....  Αλέξιος Ε' Δούκας, ο Μούρτζουφλος (σφετεριστής)

---

Δυναστεία των Λασκαρίδων (Αυτοκρατορία της Νίκαιας):  1204 - 1261 μ.Χ.

1204-1222 Θεόδωρος Α'
1222-1254 Ιωάννης Γ' Δούκας Βατάτζης
1254-1258 Θεόδωρος Β'
1258-1261 Ιωάννης Δ'

---

Δυναστεία των Παλαιολόγων: 1261 - 1453 μ.Χ.

1261-1282 Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
1282-1295 Ανδρόνικος Β'
1295-1320 Ανδρόνικος Β' μαζί με το γιο του Μιχαήλ Θ'
1320-1328 Ανδρόνικος Β'
1328-1341 Ανδρόνικος Γ' ο Νέος
1341-1376 Ιωάννης Ε'
1347-1354 Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός (συμβασιλέας)
1376-1379 Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος (γιος του Ιωάννη Ε')
1379-1391 Ιωάννης Ε' (για δεύτερη φορά)
1390...... Ιωάννης Ζ' (γιος του Ανδρόνικου Δ', σφετεριστής)
1391-1425 Μανουήλ Β'
1425-1448 Ιωάννης Η'
1448-1453 Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος Δραγάτσης

1453 Άλωση της Κωνσταντινούπολης

Αγία Σοφία Ι - σήμερα

Αεροφωτογραφία της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης

Από το εσωτερικό του ναού (μουσείου σήμερα)

Από το εσωτερικό του ναού (μουσείου σήμερα).  Άποψη της οροφής.

Από το εσωτερικό του ναού (μουσείου σήμερα). Το ύψος του ναού είναι εντυπωσιακό.

Από το εσωτερικό του ναού (μουσείου σήμερα). Από τα λίγα ψηφιδωτά που έχουν διασωθεί και αποκαλυφθεί.

Από το εσωτερικό του ναού (μουσείου σήμερα). Το παιχνίδισμα του φωτός στο θόλο τον κάνει να δίνει την ψευδαίσθηση ότι αιωρείται στον αέρα.

Εξωτερική άποψη που δείχνει κάποιες από τις φθορές που έχει υποστεί ο ναός.

Πανοραμική άποψη

Πληροφορίες και στοιχεία για αυτό το εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό δημιούργημα μπορείτε να διαβάσετε εκεί.

Μια ξενάγηση στο σημερινό μουσείο της Αγίας Σοφίας σαν να περπατάτε στο χώρο που έχει δημιουργηθεί από υψηλής ανάλυσης φωτογραφίες μπορείτε να δείτε εκεί. Με το ποντίκι σας μπορείτε να κατευθύνετε το που κοιτάτε, ακόμα και να κοιτάξτε τον ουρανό. Για να "περπατήσετε" στο χώρο χρησιμοποιείστε τα βελάκια μέσα στις φωτογραφίες ή τις κόκκινες τελείες στο διάγραμμα του κτιρίου από κάτω.

Ρωμαϊκή και Βυζαντινή αυτοκρατορία

Στο παρακάτω βίντεο βλέπετε (πολύ πιο αναλυτικά από το παλιότερο βιντεάκι) την ανάπτυξη και την εξέλιξη της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η ρωμαϊκή ξεκινά από το 300 π.Χ. Όσο οι χρονολογίες μειώνονται είμαστε στο προ Χριστού. Όταν ξαναρχίζουν να μεγαλώνουν έχουμε περάσει στο μετά Χριστόν.

Είναι, δυστυχώς, στα αγγλικά αλλά ο ήχος δεν μας χρειάζεται, απενεργοποιήστε τον.

Ιππόδρομος Κωνσταντινούπολης

Πληροφορίες για τον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης μπορείτε να δείτε εκεί.

Μια σειρά καταπληκτικών φωτογραφιών που δείχνουν τον ιππόδρομο σε αναπαράσταση πως ήταν στις δόξες του, όπως αυτή από πάνω, θα δείτε εκεί.

Στο βίντεο (δυστυχώς πάλι στα αγγλικά) από κάτω βλέπετε μια τριδιάστατη αναπαράσταση του πώς ήταν αλλά και πως κατασκευάστηκε ο ιππόδρομος.