Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παράδοση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παράδοση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 1 Μαΐου 2012
Τρίτη 27 Μαρτίου 2012
Ιωάννης Μακρυγιάννης Ι
Eφτάχρoνoς ο Γιάννης μπήκε υπηρέτης. Αργότερα, το 1811, σε ηλικία 14 ετών, τον έστειλε η μάνα του υπηρέτη στην Άρτα, στο σπίτι του Θανάση Λιδωρίκη. Εκεί ασχολήθηκε ταυτόχρονα με το εμπόριο, έμπορας και δανειστής, με αποτέλεσμα στις παραμονές της επανάστασης να έχει αποκτήσει σημαντική περιουσία και συνείδηση μικροαστού. Έμεινε στην Άρτα δέκα χρόνια.
Παραμονές του Αγώνα κατηχήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Τον Μάρτιο 1821 τον έστειλαν οι Φιλικοί στην Πάτρα, για να εκτιμήσει την κατάσταση και κινδύνεψε να συλληφθεί. Επέστρεψε στην Άρτα, αλλά οι Τούρκοι, που είχαν τις πληροφορίες τους, τον φυλάκισαν περνώντας του σίδερα στα πόδια και τον βασάνιζαν 70 μέρες, για να τους μαρτυρήσει πού έκρυβε το βιος του. Ο Μακρυγιάννης, προσποιούμενος τον ετοιμοθάνατο, κατόρθωσε να ξεφύγει και ύστερα από περιπέτειες, έφτασε στο Πέτα, όπου πολέμησε στο πλευρό του Γώγου Μπακόλα.
Κατόπιν αρρώστησε και κατέβηκε στο Μεσολόγγι κι από κει στα Σάλωνα, μέχρι που έγινε καλά. Στη συνέχεια έλαβε μέρος σε διάφορες επιχειρήσεις στην ανατολική Στερεά Ελλάδα. Τον Αύγουστο 1822 ακολούθησε σαν μικροκαπετάνιος τον Οδ. Ανδρούτσο και τον Γιάννη Γκούρα στην Αθήνα, όπου έγινε για λίγο πολιτάρχης (αστυνόμος). Απογοητευμένος, όμως, από τα φερσίματά τους και προπαντός από τη φιλαργυρία και την πλεονεξία του Γκούρα, τους εγκατέλειψε και κατέβηκε στον Μοριά.
Ο Κολοκοτρώνης τού έδωσε εντολή να ακολουθήσει το γιο του Γενναίο. Αλλά ούτε στο Μοριά ήταν ευχαριστημένος από την αταξία και τις αντιθέσεις των πολιτικών, ιδιαίτερα του Μαυροκορδάτου. Όταν σχηματίστηκε το παράνομο εκτελεστικό στοΚρανίδι και υπήρχαν δύο κυβερνήσεις, ο Μακρυγιάννης βρέθηκε με το νέο εκτελεστικό του Κρανιδίου στο πλευρό του Γ. Κουντουριώτη, του Κωλέττη και του Μαυροκορδάτουκαι πολέμησε για λογαριασμό τους εναντίον της άλλης παράταξης στη Δαλαμανάρα (9 και 10 Μαΐου 1824). Μετά τον έστειλαν στην Αρκαδία και Μεσσηνία, επειδή οι κάτοικοι αρνούνταν να πληρώνουν φόρους στην κυβέρνηση Κουντουριώτη. Κόντεψε μάλιστα να συλληφθεί και επιστρέφοντας στ’ Ανάπλι διηγήθηκε στους κυβερνητικούς τις περιπέτειές του. Τότε τον πίεσαν να μεταβεί στην Αθήνα και να πείσει τον Γκούρα, τον Καρατάσο, τον Γάτσο και άλλους να κατέβουν στον Μοριά, να πολεμήσουν τους «αντάρτες». Με τα πολλά παρακάλια τους έπεισε, κατέβηκαν εκείνοι και εξαπέλυσαν όργιο αρπαγών και αυθαιρεσιών. Ο Μακρυγιάννης παραπονιόταν για όλα αυτά, αλλά ο ίδιος είχε μεγάλη ευθύνη για το φούντωμα του εμφυλίου.
Η κυβέρνηση Κουντουριώτη τον είχε κάνει αντιστράτηγο για τις υπηρεσίες που της είχε προσφέρει. Ο αγνός Μακρυγιάννης παρασύρθηκε από τη δίνη των γεγονότων. Χωρίς να το καταλάβει, έγινε όργανο της παράνομης κυβέρνησης. Ο ίδιος σημειώνει στ’ απομνημονεύματά του: «Δεν ήξερε κανείς τι να κάμει. Ήμουν άμαθος από τέτοια». Ήταν μια ειλικρινής εξομολόγηση. Απογοητευμένος εξάλλου από όλους, σημειώνει παρακάτω: «Μούτζες και στρούτζες να ’χουν και το ’να και τ’ άλλο μέρος».
Όταν ο Ιμπραήμ πάτησε τον Μοριά, ο Μακρυγιάννης τον πολέμησε στο Νιόκαστρο και μετά στους Μύλους, αποφασιστικά τούτη τη φορά (13 Ιουνίου 1825), μαζί με τον Δημ. Υψηλάντη, τον Κων/νο Μαυρομιχάλη και άλλους και στάθηκε ο κυριότερος συντελεστής της νίκης. Τραυματίστηκε μάλιστα σοβαρά στο δεξί χέρι.
Αργότερα παραιτήθηκε από τον βαθμό του στρατηγού και κατατάχθηκε ως απλός στρατιώτης στο τακτικό σώμα του Φαβιέρου για εκγύμναση. Μετά έγινε πολιτάρχης στην Αθήνα. Όταν ο Κιουταχής πολιορκούσε την Ακρόπολη, ο Μακρυγιάννης πολέμησε ηρωικά, ιδιαίτερα στις μάχες του Σερπετζέ (θέατρο Ηρώδη του Αττικού), όπου και τραυματίστηκε. Πήρε μέρος και σε πολλές άλλες μάχες, στον Πειραιά και αλλού, και έφερε σε πέρας πολλές επικίνδυνες αποστολές.
Επί Καποδίστρια διετέλεσε στρατιωτικός διοικητής Πελοποννήσου (1828-1830), αλλά έγινε αντικαποδιστριακός και αντικαταστάθηκε από τον Νικηταρά. Την εποχή τουΌθωνα έδειξε θερμό ενδιαφέρον για τους αγωνιστές του 1821 και υποστήριξε τα δίκαιά τους. Οι αντιβασιλικοί μπαινόβγαιναν στο σπίτι του στην Πλάκα. Εκεί δόθηκε και ο όρκος πριν από την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, που έκανε μαζί με το Δημ. Καλλέργη«Ορκιζόμαστε αβιάστως να φυλάξωμεν την πατρίδα μας, ότι κινδυνεύει από τους τοιούτους… Και ορκίζομαι εγώ πρώτος ο Mακρυγιάννης να φυλάξω όλα αυτά…».
Η μεγαλύτερή του προσφορά κατά την Οθωνική περίοδο ήταν η επανάσταση αυτή, που είχε ως αποτέλεσμα ν’ αποκτήσει η χώρα μας το πρώτο της Σύνταγμα (1844). Οι βασιλικοί τον κατηγόρησαν στη συνέχεια για συνωμοσία και τον φυλάκισαν (1852). Καταδικάστηκε σε θάνατο, η ποινή του μετατράπηκε σε φυλάκιση και τέλος αποφυλακίστηκε (1854) με εντολή του τότε πρωθυπουργού και συναγωνιστή του Δημ. Καλλέργη. Η φυλακή και η κακομεταχείριση τον κατέβαλαν. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε καταληφθεί από βαθιά θρησκευτικότητα και προσευχόταν συνεχώς σε μια σπηλιά κοντά στη γειτονιά του, που την είχε μετατρέψει σε ερημητήριο. Μετά την έξωση του Όθωνα τιμήθηκε με τον βαθμό του υποστρατήγου (1862) και αντιστρατήγου (1864). Μετά από λίγες μέρες πέθανε σε ηλικία 67 χρονών. Ο λαός της Αθήνας τον έκλαψε και τον κήδεψε με μεγάλες τιμές στο Α΄νεκροταφείο. Είχε αποκτήσει δώδεκα παιδιά με την Κατερίνα Σκουζέ, που είχε παντρευτεί στην Αθήνα το 1825. Η συνοικία της Αθήνας όπου κατοικούσε πήρε το όνομά του.
Τ’ απομνημονεύματά του τα διακρίνει πηγαίο πεζογραφικό ταλέντο με πολλές αφηγηματικές αρετές. Το ύφος είναι απλό και ανεπιτήδευτο και θεωρείται υποδειγματικό. Ο Μακρυγιάννης ήταν αγράμματος, αλλά σε ηλικία 33 χρόνων – «στα γεράματά του», όπως σημειώνει χαριτολογώντας – «έμαθε γράμματα, για να γράψει το βίο του». Τα χειρόγραφά του ανακάλυψε και αποκατέστησε με πολύ κόπο ο Γιάννης Βλαχογιάννης, ο οποίος και τα εξέδωσε με εκτενή πρόλογο το 1907.
Απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του:
«Εκεί οπούφκιαχνα τις θέσες εις τους Μύλους (Κοντά στο Ναύπλιο) ήρθε ο Ντερνυς (Γάλλος Στρατιωτικός) να με ιδή. Μου λέγει. ‘Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες. Τι πόλεμον θα κάνετε με τον Μπραϊμη αυτού;’ – Του λέγω, είναι αδύνατες οι θέσεις κι’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο θεός όπου μας προστατεύει. Και θα δείξωμεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραϊμη, παρηγοριόμαστε μ’ ένα τρόπον, ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Κι όταν κάνουν αυτήνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν»
Πρόλογος από τα απομνημονεύματα του:
Αδελφοί αναγνώστες!
Επειδή έλαβα αυτείνη την αδυναμία να σας βαρύνω με την αμάθειά μου (αν έβγουν εις φως αυτά οπού σημειώνω εδώ και ξηγώμαι πότε με κόλλησε αυτείνη η ιδέα, -από τα 1829, Φλεβαρίου 26, εις το ‘Αργος - και ακολουθώ αγώνες και άλλα περιστατικά της πατρίδος) σας λέγω, αν δεν τα διαβάσετε όλα, δεν έχει το δικαίωμα κανένας από τους αναγνώστες να φέρη γνώμη ούτε υπέρ, ούτε κατά.
‘Οτι είμαι αγράμματος και δεν μπορώ να βαστήσω ταχτική σειρά ‘σ τα γραφόμενα, και… τότε φωτίζεται και ο αναγνώστης. Μπαίνοντας εις αυτό το έργον και ακολουθώντας να γράφω δυστυχήματα αναντίον της πατρίδος και θρησκείας, οπού της προξενήθηκαν από την ανοησίαν μας και ‘διοτέλειά μας και από θρησκευτικούς και από πολιτικούς και από ‘μάς τους στρατιωτικούς, αγαναχτώντας και εγώ απ’ ούλα αυτά, ότι ζημιώσαμε την πατρίδα μας πολύ και χάθηκαν και χάνονται τόσοι αθώοι άνθρωποι, σημειώνω τα λάθη ολωνών και φτάνω ως την σήμερον, οπού δεν θυσιάζομε ποτές αρετή και πατριωτισμόν και είμαστε σε τούτην την άθλια κατάστασιν και κιντυνεύομεν να χαθούμεν.
Πρώτο λοιπόν αυτό, και ύστερα σε πολλά μέρη ‘παναλαβαίνω πίσω τα ίδια (ότι είμαι αγράμματος και δεν θυμώμαι και δεν βαστώ σειρά ταχτική) και τρίτο, εκείνα οπού σημειώνω εις την πρωτοϋπουργίαν του Κωλέτη, οπού έκαμεν τόσα μεγάλα λάθη αναντίον της πατρίδος του και της θρησκείας του και των συναγωνιστών του, όλων των τίμιων ανθρώπων και να χύση τόσα άδικα αίματα των ομογενών του και να πάθη η δυστυχισμένη του πατρίδα και να παθαίνη και τώρα εις τον πεθαμό του από τους ίδιους τους μαθητάς του και συντρόφους του, οπού μας κυβερνούν, και οι προκομμένες του οι Βουλές και άλλοι τοιούτοι, οπού δεν άφησαν λεπτό εις το ταμείο, και όλο το κράτος τό’ ‘φεραν σε μίαν μεγάλη δυστυχία και ανωμαλία, και ένας μεγάλος στόλος των σκύλων μας έχουν μπλόκον, οπού ‘ναι περίτου από τρεις μήνες, και μας πήραν όλα τα καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το εμπόριον και τζαλαπάτησαν την σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθρώποι των νησιών και εκείνοι οπού ‘χουν τα καράβια τους γκιζερούν εις τους δρόμους και κλαίνε με μαύρα δάκρυα.
‘Ολα αυτά τα δεινά και άλλα πλήθος είναι έργα του Κωλέτη και της συντροφιάς του, οπού άφησε εντολή να κυβερνιώμαστε με αυτό το σύστημα και με τους τοιούτους συντρόφους του. Και από αυτό παθαίνομεν και τι θα πάθωμεν ακόμα ο Θεός το γνωρίζει. Και αυτά ήταν δια τους ξένους σκοπούς του και τις ‘διοτέλειές του και για να κατακερματίσουνε και την Τρίτη Σεπτεβρίου -οπού διαλαβαίνει περί θρησκείας και άλλης σωτηρίας της πατρίδος αυτό το Σύνταμα – και τό’ ‘χομεν εις το χαρτί και αντίς να μας ωφελήση μας αφανίζει ολοένα. ‘Ολοι οι άλλοι, οπού γράφω εξ αρχής, είναι άγιοι ομπρός ‘σ αυτόν και την συντροφιά του τη σημερνή, μ’ όλον οπού τα λάθη τα πρώτα εγέννησαν και τούτα.
Δια όλα αυτά γράφω εδώ. Ως άνθρωπος μπορώ να πεθάνω και ή τα παιδιά μου, ή άλλος τα αντιγράψη, για να τα βγάλη εις φως, πρώτο τους ανθρώπους, οπού γράφω μ’ αγανάχτησιν αναντίον τους, να βάνη τις πράξες του κάθε ενού και τ’ όνομά του με καλόν τρόπον, όχι με βρισές, δια να χρησιμεύουν αυτά όλα εις τους μεταγενεστέρους και να μάθουν να θυσιάζουν δια την πατρίδα τους και θρησκεία τους περισσότερη αρετή, να ζήσουν ως ανθρώποι ‘σ αυτήν την πατρίδα και μ’ αυτήν την θρησκείαν. Χωρίς αρετή και πόνο εις την πατρίδα και πίστη εις την θρησκεία τους έθνη δεν υπάρχουν. Και προσοχή να μην τους απατάγη η ‘διοτέλεια.
Και αν σκοντάψουν, τότε εις τον κρεμνόν θα πηγαίνουν, καθώς το πάθαμεν εμείς. ‘Ολο εις τον κρεμνόν κυλάμεν κάθε ‘μέρα. ‘Οταν λοιπόν βγη αυτό το χειρόγραφον εις φως, διαβάζοντάς το όλο οι τίμιοι αναγνώστες, αρχή και τέλος, τότες έχουν το δικαίωμα να κάμη ο καθείς των την κρίση του είτε υπέρ, είτε κατά.
Στρατηγός Μακρυγιάννης
Οικία στρατηγού Μακρυγιάννη στο Άργος
Πρόκειται για πλινθόκτιστη ισόγεια μονοκατοικία, που είχε τετράρριχτη κεραμοσκεπή. Από παλιές φωτογραφίες και δημοσιεύματα φαίνεται ότι το σπίτι του στρατηγού Μακρυγιάννη ήταν αντιπροσωπευτικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής.
Ο Μακρυγιάννης την περίοδο 1829-1832 έζησε στο Άργος και το σπίτι το έκτισε τότε, περίπου το 1830, και έμενε σ’ αυτό, όταν άρχισε να γράφει τα απομνημονεύματά του. Αυτή τη στιγμή η στέγη έχει καταρρεύσει, τα κουφώματα δεν υπάρχουν και οι τοίχοι ολοένα φθίνουν, μια και η πλίθρα είναι ιδιαίτερα ευπαθής στην υγρασία και τη βροχή. Έχει κηρυχτεί διατηρητέο μνημείο.
Πηγές
- Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.
- Στρατηγού Mακρυγιάννη, Aπομνημονεύματα, τόμος A΄, Eλληνικά Γράμματα/Tα Nέα 2006)
Τρίτη 13 Μαρτίου 2012
Τρίτη και 13
![]() |
| Προσοχή γρουσουζιά! [πηγή] |
πίστη, [την] αντίληψη που με ανορθολογικό τρόπο αποδίδει σε τυχαία γεγονότα, πράξεις ή σε αντικείμενα υπερφυσικές ιδιότητες, ή που ανακαλύπτει σχέσεις που δήθεν επηρεάζουν (προς το καλύτερο ή το χειρότερο) την πορεία και την τύχη της ζωής του ανθρώπου· (πρβ. δεισιδαιμονία): Είναι γνωστή η πρόληψη ότι ο αριθμός 13 είναι γρουσούζικος. Οι προλήψεις και οι δεισιδαιμονίες πρέπει να καταπολεμούνται. (πηγή)
είναι μια κακή μέρα και όλα τα κακά του κόσμου θα σας συμβούν: θα γλιστρήσετε σε μπανανόφλουδα, θα σας δαγκώσει ο σκύλος του γείτονα και θα σας πέσει η γλάστρα της γιαγιάς σας στο πόδι! Και αυτά είναι μόνο η αρχή...
Πέρα από τα αστεία κάπου πρέπει να ξεκινά όλη αυτή η ιστορία. Οι πιο διαδεδομένες απόψεις για τη δεισιδαιμονία αυτή ακολουθούν στο άρθρο της Κάτιας Αντωνιάδη από την εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (πηγή).
Υπάρχουν, φυσικά, πολλές δεισιδαιμονίες και η παράδοσή μας είναι γεμάτη από τέτοιες, όπως βέβαια υπάρχουν και σε άλλες χώρες (βλ. Παρασκευή και 13 παρακάτω). Ας δούμε κάποιες παραπάνω πληροφορίες (πηγή):Τρίτη και 13 σήμερα και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Έτσι επιτάσσει η παραδοσιακή θυμοσοφία. Προλήψεις και δεισιδαιμονίες που συσσωρεύτηκαν με την πάροδο των αιώνων χαρακτήρισαν την Τρίτη «καταραμένη ημέρα» και τον αριθμό 13 κακορίζικο.
Άλωση
Για τους Έλληνες η Τρίτη αποκαλείται «αποφράδα», αφού συνδέεται με την 29η Μαΐου 1453 και την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. «Κάτι που δεν έχει σχέση με την αλήθεια γιατί η δεισιδαιμονία για το απαίσιον της ημέρας αυτής είναι παλαιότερη», υποστηρίζει ο καθηγητής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης. «Μπορεί να βασίζεται σε επίδραση των πλανητών και, γενικότερα, σε αστρολογικές δοξασίες. Η Τρίτη πιστεύεται ότι κυριαρχείται από την επίδραση του Άρη, του θεού του πολέμου και σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες παίρνει το όνομά του - Mardi στα γαλλικά ή Martes στα ισπανικά. Απ' την άλλη, η δεισιδαιμονία του αριθμού 13 είναι ευρύτατα διαδομένη. Το 13 θεωρείται ότι φέρει θανάτους και δυσμενείς εξελίξεις. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, υπάρχει η συνήθεια να μη μνημονεύεται 13ος όροφος σε πολλά κτίρια!».Η αρμονία του 12Το «δεκατρία» θεωρείται κακότυχος αριθμός από πολλούς λαούς. Αρχικά, χαλάει την αρμονία του «τέλειου» αριθμού 12: Δώδεκα οι μαθητές του Ιησού, τα Ευαγγέλια, οι άθλοι του Ηρακλή, οι ολύμπιοι θεοί. Ο χωρισμός μέρας και νύχτας γίνεται σε 12ωρα και του έτους σε 12 μήνες. Φυσικά, υπάρχουν και βιβλικές προεκτάσεις: «Στον Μυστικό Δείπνο υπήρχαν 13 συνδαιτυμόνες. Το σύνολο αυτό λέγεται πως οδήγησε στον θάνατο του Ιησού και, εν συνεχεία, του Ιούδα», εξηγεί ο κ. Αλεξιάδης. Ακόμη και στις κάρτες των Ταρώ, στον αριθμό 13 αντιστοιχεί ο θάνατος...ΤροχαίαΒέβαια, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η φοβία για τον αριθμό 13 (με τον όρο triakaidekaphobia) και, ειδικότερα, για τον συνδυασμό του με «γρουσούζικες» ημέρες δεν είναι εντελώς αναιτιολόγητη. Σύμφωνα με το βρετανικό «Medical Journal», οι πιθανότητες αυτοκινητικού ατυχήματος αυξάνονται στο διπλάσιο κατά την Παρασκευή και 13! *Παρασκευή και 13, 4 και 17!Στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες το ντουέτο «Παρασκευή» και «13» θεωρείται εξαιρετικά γρουσούζικο.Πιθανώς έχει να κάνει με την ημέρα εξολόθρευσης του Τάγματος των Ναϊτών το 1307 από τον στρατό του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας.Στην Κίνα, την Ιαπωνία και την Κορέα επικρατεί «τετραφοβία», ο φόβος για τον αριθμό 4. Οι λέξεις «τέσσερα» και «πεθαίνω» προφέρονται και στα τρία γλωσσικά ιδιώματα πανομοιότυπα -αν και τονίζονται διαφορετικά. Στην Ιταλία ο «κακός» αριθμός 17 όταν γραφτεί με το ρωμαϊκό σύστημα αρίθμησης (δηλαδή «XVII»), μπορεί να αναγραμματιστεί σε «VIXI», που είναι ο παρελθοντικός χρόνος του ρήματος «ζω» (άρα «τελείωσε η ζωή μου»). Ετσι η Alitalia, ο εθνικός αερομεταφορέας της Ιταλίας, δεν έχει σειρά 17 στα καθίσματα των αεροπλάνων της, ενώ στα ξενοδοχεία δύσκολα βρίσκουμε δωμάτιο μ' αυτό τον αριθμό.Διάσημα... 13άρια*13 Μαΐου 1927: η «έναρξη» του οικονομικού «κραχ» στην Αμερική.*13 Απριλίου 1970: διακόπτεται η αποστολή της NASA «Apollo 13» για το φεγγάρι.*13 Σεπτεμβρίου 1986: σεισμός μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει την Καλαμάτα.*13 Απριλίου 1992: συγκαλείται Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, για το θέμα της ΠΓΔΜ. Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης απομακρύνει από το υπουργείο Εξωτερικών τον Αντώνη Σαμαρά.*13 Αυγούστου 2002: με τζόκερ τον αριθμό 13μ ένας παίκτης από την Κοζάνη κερδίζει πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ, δίνοντας 13 ευρώ για το τυχερό δελτίο.*13 Απριλίου 2003: 21 μαθητές χάνουν τη ζωή τους στα Τέμπη, όταν νταλίκα διεμβολίζει το λεωφορείο τους.*13 Αυγούστου 2004: η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
Οι 10 γνωστότερες από αυτές είναι:- Αν δεις μαύρη γάτα στο δρόμο, είναι γρουσουζιά.
- Αν ένα σκύλος σε ακολουθήσει μέχρι το σπίτι σου, θα έχεις καλή τύχη.
- Αν βρεις στο δρόμο χρήματα, θα κερδίσεις χρήματα στη δουλειά σου.
- Όταν ένα παιδί βγάζει δόντια, θα πρέπει να τα πετάξει στα κεραμίδια, ώστε τα νέα δόντια να είναι γερά.
- Το πέταλο αλόγου φέρνει οικονομική ανάταση.
- Αν σπάσεις καθρέφτη, θα έχεις 7 χρόνια γρουσουζιά.
- Όταν δεις αστέρι να πέφτει από τον ουρανό, η ευχή που θα κάνεις θα γίνει πραγματικότητα.
- Ο ιστός αράχνης στις γωνίες του σπιτιού, αλλά και το σκόρδο, φέρνει καλή τύχη.
- Είναι γρουσουζιά να περνάς κάτω από σκάλα ή να αφήνεις τα παπούτσια σου ανάποδα.
- Για να στεριώσει το σπίτι που χτίζεις, πρέπει να σφαχτεί ένας κόκορας στα θεμέλια.
- Όταν αφήνεις τις ντουλάπες του σπιτιού ανοιχτές, ευνοείς τις κακές γλώσσες.
Όλες αυτές οι προλήψεις είναι μόνο μερικές από τις εκατοντάδες που περιλαμβάνονται στη λαογραφία μας.Πολλοί τις πιστεύουν, ενώ άλλοι τις χλευάζουν.Ό,τι και να είναι, πάντως, δεν παύουν να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής μας παράδοσης, που δεν θα πρέπει να χαθούν, αφού, άσχετα αν τις πιστεύουμε ή αν μοιάζουν αφελείς, με αυτές μεγαλώσαμε και δεν θα ήταν παράλογο να τις μεταδώσουμε και στα παιδιά μας!
Για τους άλλους Παρασκευή και 13Η κακοτυχία της Παρασκευής είναι μια ξενόφερτη για τον λαό μας δεισιδαιμονία καθώς δεν ταιριάζει με την ελληνική παράδοση και ιστορία. Προέρχεται πιθανότατα από την ημέρα εξολόθρευσης του Τάγματος των Ναϊτών, Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307 (να και το 13!), από τον στρατό του βασιλιά Φιλίππου της Γαλλίας.
Επιπλέον λέγεται σε θρύλους πως ήταν μέρα Παρασκευή όταν η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν από τον Παράδεισο, Παρασκευή όταν η μεγάλη πλημμύρα της Βίβλου αφάνισε τα μιασματικά όντα της γης και, ενώ η μέρα που ο Χριστός σταυρώθηκε ήταν σίγουρα η Παρασκευή.
Εδώ και πάρα πολλούς αιώνες η Παρασκευή και 13, είναι η μέρα συνιφασμένη με τους χειρότερους αστικούς μύθους και τη δεισιδαιμονία, ειδικότερα στις αγγλοσαξωνικές χώρες, τις ισπανόφωνες και τη Γερμανία. Σε αυτές τις χώρες ακόμη και σήμερα πολλά κτίρια και ξενοδοχεία δεν διαθέτουν 13ο όροφο και πολλοί δρόμοι δεν έχουν τον αριθμό 13.
Οι ρίζες της δεισιδαιμονίας ανιχνεύονται στη Βίβλο και τον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα. Στη Δύση μάλιστα υπάρχει και Παρασκεβιδεκατριαφοβία (Paraskevidekatriphobia) καθώς και η τρισκαιδεκαφόβια (triskaidekaphobia), δηλαδή φοβία ενός ανθρώπου για την συγκεκριμένη ημέρα.
Οι δοξασίεςΔύο είναι οι βασικές δοξασίες που στηρίζουν τον μύθο της Παρασκευής και 13. Αρχικά στη Βίβλο, βλέπουμε το δεκατρία να εμφανίζεται στο Μυστικό Δείπνο καθώς αντιστοιχεί στον αριθμό των ατόμων που συμμετείχαν σε αυτόν. Εξάλλου, Παρασκευή ήταν η μέρα που σταυρώθηκε ο Χριστός.
Εν τω μεταξύ, πολλοί θεωρούν πως ο μύθος γεννήθηκε με την απόφαση του Πάπα να εκδώσει διάταγμα για τη σύλληψη και θανάτωση των ναϊτών ιπποτών. Το διάταγμα εκδόθηκε σε συνεννόηση με τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππου του Δ΄, Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307.
Στη φιλολογία των μύθων της Παρασκευής και 13 ανήκουν και τα εξήςΗ αποστολή της NASA, Απόλλων 13 με προορισμό το Φεγγάρι, εκτοξεύθηκε στις 13:13, ενώ μετά από τα σοβαρά προβλήματα που παρουσιάστηκαν, η αποστολή διακόπηκε στις 13 Απριλίου. Παρασκευή επίσης, ήταν η καθιερωμένη εκτέλεση κρατουμένων στην αρχαία Ρώμη. Όταν το όνομα ενός ατόμου έχει δεκατρία γράμματα θεωρείται ότι έχει την τύχη του διαβόλου (Jack the Ripper, Charles Manson, κτλ.).
Κυριακή 11 Μαρτίου 2012
Μουσείο Μπενάκη
Με αφορμή την αντίστοιχη εκπομπή της σειράς "Μετά-Μουσείο" για το Μουσείο της Πάτρας, που προβλήθηκε σήμερα Κυριακή στις 11/3/2012 (και που είμαι σίγουρος ότι δεν είδατε), νομίζω ότι είναι μια καλή ευκαιρία να αρχίσουμε μια καινούργια ενότητα στο "Όσα δεν προλάβαμε..." που να αφορά μουσεία.
Αρχίζουμε, λοιπόν, με το πιο "περιληπτικό" από τα μεγάλα μουσεία της χώρας, το Μουσείο Μπενάκη. "Περιληπτικό" με την έννοια ότι συμπεριλαμβάνει σε ένα μουσειακό χώρο (κτίριο) χαρακτηριστικά εκθέματα του ελληνικού πολιτισμού σε όλες τις ιστορικές του περιόδους (αρχαία, ρωμαϊκή, βυζαντινή, τουρκοκρατία, νεότερη). Συνήθως, τα μεγάλα μουσεία μας εξειδικεύονται σε μια χρονική περίοδο το καθένα. Για παράδειγμα, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αφορά την αρχαιότητα, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο έχει βυζαντινά εκθέματα, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο αναφέρεται στη νεότερη ιστορία του τόπου. Το Μουσείο Μπενάκη διαφέρει γιατί έχει "λίγο από όλα", πράγμα που αποδεικνύεται το ισχυρό του χαρτί, εκτός φυσικά από την ποιότητα των συλλογών του.
Περισσότερα στοιχεία για την ιστορία του μουσείου, τις συλλογές του και τη σημαντικότητά τους, εκτός από το βίντεο παραπάνω, θα βρείτε και στον ιστότοπο του μουσείου [εκεί].
Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 2012
Τα γλέντια και τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας, από το ΒΗΜΑ
| Οι χαρταετοί μας, η "Αγάπη" και η "Ελπίδα" και ο μπόμπιρας του Ε2 που προσπαθεί να τους υψώσει πάνω από τον κόσμο. |
της Πέρσας Κούσουλα, από το ΒΗΜΑ [πηγή]
Η «Βασίλισσα» του καρναβαλιού για τους περισσότερους είναι η Πάτρα. Η μεγάλη παρέλαση την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς με το πλήθος καρναβαλιστών και αρμάτων, όσο κι αν επαναλαμβάνεται ίδια κι απαράλλαχτη τόσα χρόνια, παραμένει το σήμα κατατεθέν της αποκριάτικης παράδοσης. Αλλά εξίσου αναγνωρίσιμα και - για πολλούς ακόμη πιο παραδοσιακά και διασκεδαστικά - είναι και τα έθιμα που αναβιώνουν σε άλλες περιοχές.
Αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι
«Εμπόλεμη ζώνη» χαρακτηρίζουν την πόλη οι κάτοικοι αλλά και οι επισκέπτες το απόγευμα της Καθαράς Δευτέρας. Ντόπιοι, χωρισμένοι σε ομάδες, μάχονται μεταξύ τους στοχεύοντας, ο ένας τον άλλον, με αλεύρι και χρωματιστή σκόνη. Η συνήθεια έμεινε στην ιστορία ως «αλευροπόλεμος» ή αλλιώς «αλευρομουτζουρώματα».
Οι «αντίπαλοι» θα ξεκινήσουν στις 3 το μεσημέρι από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης και θα καταλήξουν στο λιμάνι όπου γίνεται το «μουτζούρωμα» και το «αλεύρωμα». Υπάρχουν σακούλες με φούμο και με αλεύρι. Απ' το μουτζούρωμα δεν γλιτώνει κανείς, όποιος βρεθεί στο δρόμο τους «παίρνει» μια γεύση απ' το τι εστί «αλευρομουτζουρώματα».
Πολύχρωμα ρυάκια δημιουργούνται στους δρόμους και ένα τεράστιο σύννεφο καπνού γεμίζει την ατμόσφαιρα. Στο τέλος του «πολέμου» το Γαλαξίδι μετατρέπεται σε μια χρωματιστή πόλη. Φέτος, θα υπάρχει και ο τρενάκι «Ο Αλευρομουτζούρης», που ξεναγεί τους επισκέπτες στο Γαλαξίδι. Μην ξεχάσετε να φορέσετε τα παλιά σας ρούχα και να πάρετε μαζί σας αρκετές σακούλες αλεύρι.
Οι «Κουδουνάτοι» της Σκύρου
Το χαρακτηριστικότερο αποκριάτικο έθιμο της σκυριανής παράδοσης που διαρκεί όλο το τριώδιο, οι Κουδουνάτοι, αναφέρεται σε μία τριάδα μεταμφιεσμένων: τον «Γέρο» την «Κορέλα» και τον «Φράγκο». Τα σοκάκια του νησιού πλημμυρίζουν απ' τους ήχους των κουδουνιών που κρέμονται απ' τις στολές των «Γέρων», που φορούν χοντρή μαύρη κάπα, άσπρη παραδοσιακή βράκα και στο πρόσωπο μάσκα από προβιά μικρού κατσικιού. Στη μέση έχουν περασμένες 2-3 σειρές κουδούνια, που το βάρος τους μπορεί να αγγίζει και 50 κιλά. Σε όλη την διαδρομή περπατάνε κουνιστοί και λυγιστοί, ώστε να ηχούν όσο γίνεται περισσότερο τα κουδούνια.
Η Κορέλα (άντρας ντυμένος γυναίκα) ως ντάμα του Γέρου, φοράει τα παραδοσιακά σκυριανά ρούχα, που είναι ως επί το πλείστον λευκά, ενώ το πρόσωπό της είναι καλυμμένο. Η Κορέλα χορεύει γύρω από τον Γέρο, καθώς αυτός βαδίζει, του κάνει αέρα με το μαντίλι της και του ανοίγει τον δρόμο. Όποια στιγμή ο Γέρος σταματήσει για να πάρει μιαν ανάσα, του τραγουδάει σκυριανά τραγούδια, παινεύοντάς τον για τις αξίες και τις χαρές του. Οι πιο «καλοστεκούμενοι» Γέροι ανεβαίνουν στο Κάστρο του νησιού για να χτυπήσουν τις καμπάνες στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Αυτούς τους ονομάζουμε και «Λεβεντόγερους»!
Πολλές φορές το ζευγάρι το συνοδεύει ο «Φράγκος», που φοράει παραδοσιακά ρούχα, αλλά με παντελόνι, χωρίς δηλαδή βράκα, σατιρίζοντας τους σκυριανούς εκείνους που έβγαλαν τις βράκες και φόρεσαν παντελόνια (φράγκικα).
«Το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς έχουμε και δύο άλλα σατιρικά δρώμενα, την "Φάρμα" και την "Τράτα", όπου μεταμφιεσμένοι σατιρίζουν τα δρώμενα της Σκύρου, αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας» λέει η αντιδήμαρχος κυρία Ελένη Κοκοβίνου.
«Την Καθαρά Δευτέρα, όλοι οι Σκυριανοί, στις 12 το μεσημέρι, με παραδοσιακές στολές, θα κατέβουν στην πλατεία, χορεύοντας και τραγουδώντας σκυριανά τραγούδια με την συνοδεία άφθονου ντόπιου κρασιού και νηστίσιμων μεζέδων» προσθέτει η κ. Κοκοβίνου.
Το κρέμασμα της γριάς Συκούς στην Μεσσήνη
«Το πρωί της Καθαράς Δευτέρας, στη θέση "Κρεμάλα', γίνεται η αναπαράσταση της δίκης μιας γερόντισσας της Μεσσήνης, της γριάς Συκούς. Σύμφωνα με την παράδοση ο Ιμπραήμ Πασάς είχε δώσει εντολή να την κρεμάσουν, επειδή εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, του είχε πει ότι η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν οικτρό τέλος από την αντίδραση και το σθένος των επαναστατημένων Ελλήνων» λέει η αντιδήμαρχος κυρία Ελένη Τσέλιου.
«Για την αναπαράσταση έχει κατασκευαστεί κρεμάλα και έχει στηθεί θεατρική σκηνή, όπου το θεατρικό εργαστήρι Μεσσήνης θα παίξει το δράμα της γριάς Συκούς. Άνδρες από το Σωματείο Φορτοεκφορτωτών Μεσσήνης θα υποδυθούν τους δήμιους» προσθέτει η κ. Τσέλιου. Οι θεατές, μάλιστα, με τη βοήθεια των ψευτοδήμιων μπορούν να «κρεμαστούν» μιμούμενοι τη γριά Συκού. Αν το επιχειρήσετε, το μυστικό για να σας κατεβάσουν απ' την κρεμάλα είναι να «τάξετε» στο δήμιο καλούδια.
Τα χάλκινα της Κοζάνης ηχούν την Καθαρά Δευτέρα
«Με νηστίσιμα και χαρταετούς στην εξοχή τερματίζει η Αποκριά στην Κοζάνη» λέει ο κ. Χάρης Γελαδάρης πρόεδρος του Οργανισμού Αθλητισμού Πολιτισμού και Νεολαίας του Δήμου Κοζάνης.
Στα ορειβατικά καταφύγια θα κερνάνε φασολάδα τους επισκέπτες. Θα ακολουθήσει το τελευταίο πανηγύρι στον Αϊ - Δημήτρη με τις μπάντες απ' τα χάλκινα να παίζουν ταυτόχρονα καθεμία το «χαβά» της και ο κόσμος να χορεύει σε ξέφρενους ρυθμούς.
Οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες της Νάουσας
Με τους χαρακτηριστικούς ήχους του ζουρνά και του νταουλιού οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες χορεύουν στα σοκάκια της πόλης, κατά ομάδες, τα λεγόμενα μπουλούκια σε όλη τη διάρκεια των Αποκριών. Οι χοροί ξεκινούν μετά την επίσκεψη στον δήμαρχο και τη απόδοση των «διαπιστευτηρίων». Οι Γενίτσαροι κατά ζεύγη ξεκινούν να χτυπούν με νευρικές κινήσεις τα νομίσματα, που έχουν στο στήθος τους.
Μην ξαφνιαστείτε με τον χαιρετισμό των Γενιτσάρων, καθώς η χειραψία τους είναι κάθε άλλο παρά συνηθισμένη. Συνηθίζουν να κρατούν σταθερό το χέρι τους και να αναπηδά ολόκληρο το σώμα τους. «Τις μπούλες τις υποδύονται πάντα άνδρες και όλοι έχουν καλυμμένα τα πρόσωπά τους με μάσκες. Οι στολές τους είναι τόσο περίπλοκες, που πολλές φορές αναγκάζονταν να ξεκινήσουν το ντύσιμό τους απ' το βράδυ του Σαββάτου» λέει ο αντιδήμαρχος κ. Αναστάσιος
Καραμπάτζος.
«Την Καθαρά Δευτέρα το πρωί μαζεύονται όλοι στο σπίτι του αρχηγού και ξεκινούν τις βόλτες στις γειτονιές και τις επισκέψεις στα σπίτια με ακάλυπτο πρόσωπο, όπου τρώνε τα νηστίσιμα και πίνουν τσίπουρο και ξινόμαυρο κρασί» προσθέτει ο κ. Καραμπάτζος. Το βράδυ, το τελευταίο γλέντι θα γίνει πάλι στη συνοικία Καμμένα. Αφού όλες οι Μπούλες κάνουν ένα κύκλο, θα βάλουν τον οργανοπαίκτη στη μέση, θα τον χτυπήσουν συμβολικά με την πλατιά πλευρά της πάλας στο κεφάλι και, σηκώνοντάς τον, θα του φωνάξουν «Πάντα άξιος, και του χρόνου».
Κυριακή 26 Φεβρουαρίου 2012
Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2012
Στ' άρματα, στ' άρματα. Από το ΕΘΝΟΣ
Στις 16 Ιανουαρίου ο τελάλης ανακοίνωσε την έναρξη του διάσημου καρναβαλιού και όλα τα βλέμματα στράφηκαν στην Πάτρα. Στην τελική ευθεία της μεγάλης γιορτής, τρυπώσαμε στα παρασκήνια του καρναβαλιού και πετύχαμε κάποιους από τους πρωταγωνιστές σε ξέφρενη δράση και κέφι! Οι τελευταίες πινελιές στα άρματα, οι τελευταίες ραφές στις στολές, το στήσιμο των σκηνικών, οι πρόβες τζενεράλε. Το ξεφάντωμα ξεκινά στην Πάτρα πολύ πριν από την τελευταία Κυριακή!
Τα σπίτια μας είναι χτισμένα πάνω στο νερό και η ψυχή μας έτοιμη να ταξιδέψει. Μπροστά μας μια λουρίδα θάλασσα μας ξεγελάει νύχτα - μέρα ότι μπορούμε τάχα να ξεφύγουμε - μα έτσι να κάνουμε, φτάνουμε πάλι στην απέναντι στεριά. Στην πλάτη μας οι όγκοι των βουνών. Ούτε νησί λοιπόν, ούτε στεριά. Eνα πράγμα ερμαφρόδιτο που σε κρατά παγιδευμένο κι, είτε το θέλεις είτε όχι, μεταγγίζει συνεχώς τη φθαρτική του διάθεση στο πρόσωπό σου, το μουχλιασμένο ύφος και το χρώμα του [...] Όλα τα άλλα που λέγονται γι΄ αυτήν την πόλη είναι ψεύτικα. Μόνο λόγια που τα γράφουν όσοι φεύγουν μακριά της, ωραιοποιημένα από την απόσταση του χώρου και του χρόνου»: Ο Πατρινός λογοτέχνης Κώστας Λογαράς θέτει εκ των προτέρων τα όρια. Κι αλήθεια, πόσο όμορφη και ενδιαφέρουσα φαντάζει η Πάτρα στη συλλογική συνείδηση; Κτισμένη στις όχθες του Πατραϊκού Κόλπου και στους πρόποδες του Παναχαϊκού Ορους, δίχως να 'χει ουσιαστικά επαφή με κανένα από τα δύο, αναπτύσσεται διαρκώς στα νεοελληνικά πρότυπα καταστρέφοντας συχνά την ιστορία της.
| Ο φάρος της Πάτρας που αντικατέστησε τον παλιό τα καλοκαίρια γίνεται στέκι |
Πόλη του εμπορίου που ήκμασε τον 19ο αιώνα, πόλη των φοιτητών και του καρναβαλιού, η Πάτρα ήταν ανέκαθεν ένα σταυροδρόμι, ένα λιμάνι όπου άνθρωποι έρχονταν κι έφευγαν, αφήνοντας πίσω ιδέες και χρήματα. Μια ιδιότητα που έμελε να καθορίσει για πάντα την ιδιοσυγκρασία των ντόπιων.
Η πόλη του Αγίου Ανδρέα, μυρίζει θάλασσα και λιμάνι μαζί, ξαγρυπνά σε κλαμπ με μοντέρνες μουσικές ή καταγώγια σε λαϊκές γειτονιές που ξυπνούν τη ρεμπέτικη ιστορία της, πίνει εσπρέσο, τεντούρα και μαυροδάφνη, ακολουθεί κατά γράμμα το πρόγραμμα των φοιτητών και προετοιμάζεται όλο τον χρόνο για τη μεγάλη της γιορτή, το Καρναβάλι, τον αιμοδότη της. Με μάσκα ή όχι η Πάτρα είναι πρώτα απ' όλα μια πόλη προσηνής, εύκολη, αλφαδιασμένη, όπου περνάς καλά και εκπλήσσεσαι συχνά. Τουλάχιστον, εμείς, οι επισκέπτες που «φεύγουμε μακριά της»!
| Όλα είναι πλέον έτοιμα για τη μεγάλη παρέλαση του καρναβαλιού |
Ανατρεπτική διάθεση
«Φορέστε τις στολές κι ελάτε και φέτος στην πρωτεύουσα του καρναβαλιού» λένε φορείς και επιχειρηματίες, την ώρα που το καρναβαλικό εργαστήρι και τα ανεξάρτητα πληρώματα ετοιμάζονται να εξαπολύσουν στους δρόμους τα πολύχρωμα άρματά τους. « Όλα έχουν αλλάξει, είναι εμπορευματοποιημένα, μαζικά. Έχουν χαθεί η έμπνευση κι ο αυθορμητισμός» διατείνονται οι παλιοί καρναβαλιστές. Ο πόλεμος δεν αφορούσε ποτέ τους επισκέπτες που κάθε χρόνο μένουν πιστοί στο ραντεβού με τον βασιλιά καρνάβαλο και βλέπουν ακόμη το καρναβάλι σαν εκτόνωση. «Για τους περισσότερους Πατρινούς, κυρίως τους νέους, το καρναβάλι λειτουργεί ακόμη αντικαταθλιπτικά» θα μας πει η καλλιτεχνική διευθύντρια της κοινωφελούς επιχείρησης Πατρινό Καρναβάλι, κ. Κουρμπανά. Προς έκπληξη όλων «οι συμμετοχές είναι περισσότερες φέτος! Κι αυτό επιβεβαιώνει τη δυναμική του καρναβαλιού και την ανάγκη των ανθρώπων για εκτόνωση», θα συμπληρώσει.
Εν μέσω κρίσης ο προϋπολογισμός είναι κατά πολύ μικρότερος, ωστόσο «υπάρχει πολύ κέφι και διάθεση και καταφέραμε να οργανώσουμε με λιγότερα χρήματα ακόμη πιο ποιοτικές εκδηλώσεις. Οι Πατρινοί δεν νοούνται να μην πετύχει το καρναβάλι κι έτσι προσφέρθηκαν εθελοντικά. Θεατρικές ομάδες, τραγουδιστές, νέοι και μεγαλύτεροι και πολλά παιδιά προσέφεραν αφιλοκερδώς τη βοήθειά τους ώστε το καρναβάλι να είναι και φέτος λαμπρό. Όλοι ξεπέρασαν τον εαυτό τους».
| Ο προστάτης της πόλης, Άγιος Ανδρέας |
Λίγες μέρες πριν από το μεγάλο φινάλε, η Πάτρα γιορτάζει, πετώντας χαρτοπόλεμο και κομφετί, χορεύοντας στα ατελείωτα πάρτι, φορώντας μάσκες μέχρι να ξεχάσει την ταυτότητά της. Και ξέρει καλά πως την τελευταία Κυριακή, όλοι, όλοι ανεξαιρέτως οι Πατρινοί, πολέμιοι και μη, θα είναι εκεί, στη μεγάλη παρέλαση και το κάψιμο του Καρνάβαλου. Θα φορέσουν μια μάσκα, θα ανακατευτούν με το πλήθος και θα νιώσουν «τη δόνηση. Αυτόν τον παλμό που μόνο τόσες χιλιάδες κόσμου είναι δυνατόν να μεταφέρουν».
Από το ντόμινο στα άρματα
Αρχές 19ου αιώνα: η Πάτρα πρωταγωνιστεί ήδη στην εμπορική ζωή της Ελλάδας, το λιμάνι της είναι το κύριο εξαγωγικό κέντρο της χώρας (χάρη κυρίως στην περίφημη σταφίδα) και μπαίνουν τα πρώτα θεμέλια για να αναπτυχθεί η βιομηχανία.
| Το θέατρο Απόλλων στην πλατεία Γεωργίου, σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ, φιλοξένησε τα πρώτα Μπουρμπούλια |
Το ολοένα ακμάζον εμπόριο την έχει ήδη καταστήσει σταυροδρόμι ανθρώπων και ιδεών. Πρόξενοι, έμποροι, η αγγλική, γερμανική και ιταλική παροικία κουβαλούν μαζί τους την κουλτούρα και τις συνήθειές τους κι οι Πατρινοί μαθαίνουν να τις αφομοιώνουν. Μαζί κουβαλούν και τα αποκριάτικα έθιμά τους που η Πάτρα δεν θα αργήσει να αγκαλιάσει.
Οι αποκριάτικοι χοροί σταδιακά καθιερώνονται στους εμπορικούς κύκλους, οι χαμηλότερες τάξεις διασκεδάζουν πιο ταπεινά και... διονυσιακά και όταν Ζακυνθινοί και Κεφαλονίτες εγκαθίστανται στην πόλη μετά την ένωση των Ιονίων με την Ελλάδα το 1865 προσθέτουν στο ήδη ενδιαφέρον αποκριάτικο παζλ τη δυτικότροπη αποκριάτικη κουλτούρα τους που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις παρελάσεις.
| Οργασμός εργασιών στο καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό, λίγες ημέρες πριν από τη μεγάλη παρέλαση. Γλυπτική στο αφρολέξ, χάρτωμα, βάψιμο απαιτούνται για να ολοκληρωθεί ένα άρμα |
Στα 1872 κτίζεται το Θέατρο Απόλλων στην πλατεία Γεωργίου Α' και τότε φαίνεται πως ξεκινά μία από τις κορυφαίες εκδηλώσεις του πατρινού καρναβαλιού, τα περίφημα Μπουρμπούλια. Ενας χορός στον οποίο συμμετέχουν όλα τα φύλα, όλες οι ηλικίες και τάξεις, όπου βρίσκουν διέξοδο όλα τα πάθη και οι κρυφές επιθυμίες αφού τα πρόσωπα μένουν προστατευμένα πίσω από τις μαύρες στολές του ντόμινο.
Η έλευση του 20ού αιώνα βρίσκει την Πάτρα άκρως καρναβαλική, οι εορτασμοί σταδιακά οργανώνονται και παύουν να επαφίενται στις αυθόρμητες εκδηλώσεις των κατοίκων της. Εντούτοις Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και Εμφύλιος βάζουν φρένο στο γλέντι των Πατρινών που θα ξαναβγάλουν τις στολές από τη ναφθαλίνη το 1951.
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
Ο δήμος αναλαμβάνει πλέον τη διοργάνωση για να μην την εγκαταλείψει ποτέ ξανά και το Πατρινό Καρναβάλι γίνεται πανηγυρικά θεσμός και τρόπος ζωής για τους Πατρινούς που προετοιμάζονται για αυτό 365 ημέρες τον χρόνο!
Οι τελευταίες πινελιές
Στο εργαστήρι του καρναβαλικού συνεργείου, στο Πετρωτό, καλλιτέχνες και τεχνίτες δεν σηκώνουν κεφάλι από τα άρματα. Οι μέρες τελειώνουν και η παράδοση δεν μπορεί να καθυστερήσει ούτε λεπτό. Ο τεχνικός διευθυντής του καρναβαλικού συνεργείου της Δημοτικής Επιχείρησης «Πατρινό Καρναβάλι», Πέτρος Βρυώνης, μας συστήνει τον βασιλιά καρνάβαλο που στέκεται ημιτελής και ρίχνεται με τα μούτρα στη δουλειά.
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
Από τη μακέτα που είναι αναρτημένη στο σχεδιαστήριο μέχρι την υλοποίηση του άρματος ο δρόμος είναι μακρύς! «Το αφρολέξ, η βάση πια για τα περισσότερα άρματα πρέπει πρώτα να «σμιλευτεί» για να πάρει μορφή, κατόπιν να χαρτωθεί, να βαφτεί και τέλος να επιζωγραφιστεί» εξηγούν οι τεχνίτες. Σε κάποια άλλα άρματα αντίθετα χρησιμοποιείται σύρμα, όπως στην περίπτωση του Δημήτρη Τζουμάνη που χρησιμοποίησε για το εντυπωσιακό άρμα του κοτετσόσυρμα. «Στο παιδικό καρναβάλι αντίθετα, οι κατασκευές είναι κυρίως πολυεστερικές, ώστε να είναι πιο ανθεκτικές», μας λέει ο Παντελής Χατζόπουλος, υπεύθυνος του παιδικού καρναβαλιού.
Συνολικά εργάζονται για το καρναβαλικό εργαστήρι σε μόνιμη βάση 15 καλλιτέχνες, ενώ το τελευταίο διάστημα επιστρατεύονται άλλοι τόσοι, μαζί με πλήθος βοηθών και τεχνιτών. «Κάθε χρόνο είμαστε εδώ», λένε οι γυναίκες που χαρτώνουν τις κατασκευές (επικαλύπτουν το αφρολέξ με κομμάτια εφημερίδας και αλευρόκολλα), η εμπειρία φαίνεται στα ταχύτατα χέρια τους. Κάποιος άλλος λιμάρει το αφρολέξ κάνοντας την αίθουσα να γεμίζει με... χιόνι, και άλλοι ανεβασμένοι στις σκαλωσιές μοιάζουν με ενοχλητικά έντομα στα υπερμεγέθη πρόσωπα των πολιτικών της Ελλάδας που και φέτος πρωταγωνιστούν στα σατιρικά άρματα.
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
«Η διάθεση είναι πάντα σατιρική. Ετσι και φέτος δεν θα μπορούσε το καρναβάλι να μην είναι επηρεασμένο από την κρίση και την ανεργία. Και όχι μόνο τα δικά μας άρματα αλλά και των ανεξάρτητων πληρωμάτων (συνολικά συμμετέχουν στο καρναβάλι 239 πληρώματα), παρουσιάζουν σατιρικά τους εντός και εκτός αφέντες μας...» θα μας πει η καλλιτεχνική διευθύντρια, κ. Μαρία Κουρμπανά. Στην πρόβα του Καρναβαλικού Κομιτάτου πάλι, τα πράγματα είναι πιο χαλαρά και διασκεδαστικά. Πενήντα άνθρωποι με διαφορετικές ασχολίες «βγάζουν εδώ τα απωθημένα τους» ετοιμάζοντας κάθε χρόνο μια απολαυστική θεατρική παράσταση - παρωδία! «Γράφουμε τα κείμενα, τα τραγούδια, κάνουμε σκηνοθεσία, παίζουμε, τραγουδάμε...» Φέτος, έχουν ετοιμάσει και ήδη παρουσιάσει την παράσταση «Τα καρναβαλικά», ένα μιούζικαλ με «18 πρωτότυπα τραγούδια, 7μελή ορχήστρα επί σκηνής και πρόζα ενδιάμεσα. Είναι η μεγαλύτερη παραγωγή που έχουμε κάνει μέχρι σήμερα και παίρνουμε μέρος 50 άτομα, αριθμός-ρεκόρ!» λένε. Αλλα 100 μέλη αριθμεί το κομιτάτο που ασχολούνται με τις εκθέσεις, τα πάρτι, το θεατρικό εργαστήρι για τα παιδιά και άλλες δραστηριότητες. «Σημασία έχει ότι περνάμε καλά και, είπαμε, τα πάντα είναι παρωδία!».
Στο ίδιο χαλαρό κλίμα βρήκαμε και τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην «Καρναβαλέρια 2012», κοντά στον Μόλο. Πρόκειται για μία εντυπωσιακή έκθεση, από τις πολλές που «τρέχουν» αυτόν τον καιρό στην πόλη, στην οποία συμμετέχουν σπουδαίοι Πατρινοί καλλιτέχνες που έχουν βάλει ή και συνεχίζουν να βάζουν τη σφραγίδα τους στο Καρναβάλι με μεγαλειώδη τρόπο.
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
Η εντυπωσιακή εγκατάσταση του Πέτρου Βρυώνη, τα σχετικά ντοκιμαντέρ του Παναγιώτη Φαφούτη, τα έργα του Δημήτρη Τζουμάνη κατασκευασμένα από ανταλλακτικά αυτοκινήτων και ξαφνικά μία... φλεγόμενη αίθουσα εμφανίζεται μπροστά μας. Η εικαστική εγκατάσταση που παρουσιάζει τον φλεγόμενο καρνάβαλο μέσω video art είναι έργο του μεγάλου γλύπτη Δημήτρη Βούρτση, του ανθρώπου-θρύλου για το πατρινό καρναβάλι που μεγαλούργησε τις δεκαετίες του '70 και του '80 κατασκευάζοντας τα περισσότερα άρματα και τον βασιλιά καρνάβαλο.
«Αλλες εποχές τότε», θα μας πει και θα μας μιλήσει για το κάψιμο του Καρνάβαλου, το ερέθισμα τόσων και τόσων Πατρινών καλλιτεχνών, για τον συμβολισμό του θανάτου και την πανηγυρική προβολή του καθώς η αναγέννηση έπεται, για την έκθεση που πλαισιώνει την εγκατάσταση και παρουσιάζει σε μινιατούρες όλους τους παλιούς καρνάβαλους αλλά και για τις εποχές που το Καρναβάλι ήταν υπόθεση πολύ προσωπική, αθώα και δημιουργική... Δίπλα του, καλός φίλος και συνεργάτης, δηλώνει πάντα διακριτικά, και σκωπτικά, την παρουσία του, ο μεγάλος Πατρινός ζωγράφος Γιώργος Μπογδανόπουλος. Πίνακές του κοσμούν πολλούς χώρους της πόλης ή ιδιωτικές συλλογές και βυζαντινές εικόνες γεννιούνται απ' τα χέρια του για λογαριασμό του Μουσείου Μπενάκη, εντούτοις ο Γιώργος Μπογδανόπουλος έχει κι άλλον ρόλο στα δρώμενα της Πάτρας. Για 15 χρόνια υπήρξε ζωηρός καρναβαλιστής και μάλιστα αρχηγός του θρυλικού για την Πάτρα πληρώματος «Αθάνατοι», σχεδιάζοντας συνάμα στολές και άρματα. «Για τον ζωγράφο είναι άλλου τύπου πρόκληση το Καρναβάλι. Η ζωγραφική είναι μοναχική υπόθεση και το Καρναβάλι σε προκαλεί να επικοινωνήσεις. Να "εμφανιστείς" ζωντανά, στον δρόμο».
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
Από τις βυζαντινές εικόνες στα άρματα, αναρωτιέται κανείς... «Στο Καρναβάλι ποτέ δεν χρησιμοποίησα τις γνώσεις μου απ' την Καλών Τεχνών. Πάντα αναιρούσα τη ζωγραφική μου. Το Καρναβάλι είναι παρωδία, πρέπει να κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας και να αναποδογυρίζουμε τα πάντα. Αυτή είναι η αξία του. Εγώ και στην ελεύθερη ζωγραφική έτσι δουλεύω. Πρώτα παρωδώ και μετά βρίσκω τη σχετική σοβαρότητα». Είναι προφανές ότι παρωδεί ακόμη και τον ίδιο του τον εαυτό: «προπάντων αυτόν»!
Πολεοδομική Σκακιέρα
Δυο πόλεις μες στην πόλη: η Aνω και η Κάτω. Η παλιά και η καινούργια. Η γαλήνια, και πότε πότε ατμοσφαιρική, η πολύβουη και κοσμική. Κι ανάμεσά τους οι περίφημες σκάλες που τις ενώνουν: της Αγίου Νικολάου, της Γεροκωστοπούλου, της Πατρέως, της Τριών Ναυάρχων.
| Το καρναβαλικό εργαστήρι στο Πετρωτό |
Αν και κατά τη διάρκεια του Kαρναβαλιού η κυκλοφορία στην πόλη μοιάζει με... άθλο δεν είναι δυνατόν να φύγετε από την αχαϊκή πρωτεύουσα χωρίς να την περπατήσετε και δίχως να επισκεφτείτε μερικά από τα λαμπρότερα αξιοθέατά της. Η Πάτρα άλλωστε περπατιέται εύκολα, η ρυμοτομία της είναι μνημειώδης και, όπως λέγεται, έστω και σκωπτικά, έχει διαμορφώσει τους Πατρινούς. Η πόλη αυτή δεν έχει «[...] ούτε ένα δρόμο σκοτεινό, κάποιο στενό για ν' αποδράσεις, κάτι σαν Λ(άμδα) δηλαδή ή Ν(ί) με κόχες και γωνιές για να κρυφτείς, να περπατάς τις νύχτες ή τις μέρες και να χάνεσαι ?όχι για τίποτ' άλλο, μα να χάνεσαι [...]. Ολοι οι δρόμοι χαραγμένοι κάθετα και οριζόντια με μαχαίρι, αποκλείουν ασφαλώς και κάθε σκέψη για παρέκκλιση εκ της ορθής οδού [...]. Πολλές φορές μάλιστα πάω να πιστέψω πως σ' αυτό το χωροταξικό αλφάδιασμα της πόλης, όμοιο με τεράστια σκακιέρα, οφείλονται κι οι μετά ζήλου επιδόσεις της στο εμπόριο και στην πολιτική. Γιατί η ίδια ακριβώς ορθολογιστική αντίληψη που απαιτείται και στο σκάκι, την ίδια αυτή αντίληψη και τακτική απαιτούν και τα παιχνίδια -ιδίως της πολιτικής· στοιχεία που εμείς τουλάχιστον, βαδίζοντας στην πολεοδομική αυτή σκακιέρα, καλλιεργούμε από τα γεννοφάσκια μας. [...]» γράφει ο Κώστας Λογαράς.
Σαν πιόνι λοιπόν, ξεκινάς την ασφαλή περιήγηση στη σκακιέρα της Πάτρας, βαδίζοντας ανάμεσα σε άχαρες πολυκατοικίες, νεοκλασικά σπίτια, κτίρια του Μεσοπολέμου, χαμόσπιτα, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, θεμέλια της ρωμαϊκής εποχής. Ολα υπάρχουν στην Πάτρα, σαν μπαλώματα ραμμένα πρόχειρα πάνω στον μανδύα της ιστορίας.
| Στην πρόβα του Καρναβαλικού Κομιτάτου, της δημιουργικής παρέας που μέσα από θαυμάσιες δράσεις «βγάζει τα απωθημένα της» |
Πόλη που... αρνείται τη θάλασσα;
Η Ηρώων Πολυτεχνείου (και αργότερα η Όθωνος Αμαλίας), ο παραλιακός δρόμος, είναι αυτός που υποδέχεται τους επισκέπτες της Πάτρας και αποτελεί μήλον της έριδος εδώ και αρκετά χρόνια. Η σιδηροδρομική γραμμή που εκτείνεται κατά μήκος του, μαζί με το λιμάνι που μέχρι πρόσφατα λειτουργούσε στη βιτρίνα της πόλης, αποκλείουν τους Πατρινούς από τη θάλασσα. Με την κατασκευή του νέου λιμανιού δυτικότερα και την πρόσφατη παραχώρηση του παραλιακού μετώπου από τον ΟΛΠΑ στον Δήμο Πατρέων όλοι ελπίζουν πως σε λίγα χρόνια η Πάτρα θα εκμεταλλεύεται και θα απολαμβάνει την προνομιούχα θέση της στον Πατραϊκό.
| Ο ζωγράφος Γιώργος Μπογδανόπουλος (αριστερά) και ο Δημήτρης Βούρτσης ανάμεσα στα έργα τους. |
Φτάστε στον Μόλο (προβλήτα Αγίου Νικολάου) και την πλατεία Τριών Συμμάχων με το «ανθισμένο» ρολόι κι από εδώ είτε συνεχίστε παραλιακά προς την ιχθυόσκαλα, τον φάρο (κατασκευάστηκε το 1999 αντικαθιστώντας τον παλιό πέτρινο φάρο, το πάλαι ποτέ σήμα-κατατεθέν της Πάτρας), την ακτή Δυμαίων κατά μήκος της οποίας ερειπώνουν πολλά ενδιαφέροντα βιομηχανικά κτίρια και το νέο λιμάνι είτε στρίψτε στην πεζοδρομημένη Αγίου Νικολάου: είναι η περαντζάδα της Πάτρας όπου παρατάσσονται τα δεκάδες καφέ και μπαράκια, οι νέοι ανεβοκατεβαίνουν μέρα-νύχτα και οι... τυχαίες συναντήσεις γίνονται ραντεβού. Εδώ λέγεται ότι κατέφτασε πρώτη η τέχνη του espresso και χάρισε στην Πάτρα τον τίτλο της πόλης με τον καλύτερο του είδους καφέ. Στους ίδιους ρυθμούς κινούνται τα πράγματα και στον πεζόδρομο της Ραδινού αλλά και στη Ρήγα Φεραίου.
Δυτικά βρίσκεται η Πλατεία Γεωργίου Α΄, η καρδιά της Πάτρας και επίκεντρο των καρναβαλικών εκδηλώσεων. Ανάμεσα στις κακόγουστες πολυκατοικίες, τις καφετέριες, τα δύο σιντριβάνια του 1875, ανάμεσα στον κόσμο που πηγαινοέρχεται δίχως σταματημό ένα και μοναδικό κτίσμα τραβά την προσοχή: το Δημοτικό Θέατρο Απόλλων που κτίστηκε το 1872 (θεωρείται το παλαιότερο κλειστό θέατρο της Ελλάδας) σε σχέδια του Βαυαρού αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλερ. Στην εντυπωσιακή αίθουσά του φιλοξενήθηκαν μεγάλοι ελληνικοί και ξένοι θίασοι, ενώ η μέχρι σήμερα χρήση του δημιουργεί αντικρουόμενα συναισθήματα στους Πατρινούς που, παρότι έχουν τη χαρά να το απολαμβάνουν, ανησυχούν για τη φθορά του.
| Επάνω, πίνακες του Γ. Μπογδανόπουλου, στην έκθεση «Καρναβαλαρία 2012» |
Στην πλατεία βρίσκεται και το Μέγαρο Λόγου και Τέχνης, στον 6ο όροφο του οποίου μπορείτε να δείτε τα Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο (τηλ. 2610 274962).
Από εδώ ακολουθήστε τη Μαιζώνος για να δείτε το κτίσμα που σήμερα φιλοξενεί το Δημαρχείο: κτίστηκε το 1880 ως σπίτι του μεγαλέμπορου Μακρυγιάννη και ο δήμος το πήρε στην κατοχή του το 1910. Μπείτε στο εσωτερικό του και ζητήστε να δείτε την αίθουσα των συνεδριάσεων, η οποία κοσμείται από τις περίφημες τοιχογραφίες του ζωγράφου Επαμεινώνδα Θωμόπουλου.
| Τα καράβια αναχωρούν για Ιταλία από το νέο λιμάνι που κατασκευάστηκε δυτικότερα, τη μοναδική πλευρά που το μάτι δεν... σκαλώνει στην απέναντι ακτή |
Λίγο πιο κάτω, στο νούμερο 110, βρίσκεται η Δημοτική Πινακοθήκη όπου φιλοξενούνται ενδιαφέρουσες εκθέσεις και η Βιβλιοθήκη της Πάτρας, η οποία θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες της Ελλάδας καθώς διαθέτει περισσότερους από 160.000 τόμους βιβλίων (τηλ. 2610 277751). Στο νούμερο 200 της Μαιζώνος αξίζει να κάνετε επίσης στάση. Στον τρίτο όροφο της πολυκατοικίας στεγάζεται το Μουσείο Τύπου της Πάτρας που δημιούργησε η Ενωση Συντακτών Πελοποννήσου. Αρχείο των σημαντικότερων εφημερίδων όπως η «Πελοπόννησος» (η μακροβιότερη και πρώτη επαρχιακή της Ελλάδας), περιοδικά, ημερολόγια και χειρόγραφα του 19ου αιώνα καθώς και σπάνιες εκδόσεις διατίθενται για μελέτη και έρευνα και διαδικτυακά με την ψηφιοποίηση μέρους του αρχείου. Μεταξύ των εκθεμάτων υπάρχει χειρόγραφη επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη καθώς και το χειρόγραφο της Γ' Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας προς τον Ιωάννη Καποδίστρια (τηλ. 2610 310488, www.mouseiotipou.gr).
Λίγα μέτρα σας χωρίζουν πλέον από το ιερό σύμβολο της Πάτρας και σήμα-κατατεθέν της, τον Αγιο Ανδρέα. Αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ναούς των Βαλκανίων και τη θεμελίωσή του έκανε ο Γεώργιος Α' το 1908 (τα εγκαίνια έγιναν το 1974). Είναι αναμφισβήτητα ένα λαμπρό οικοδόμημα που εντυπωσιάζει τόσο με το μέγεθός του όσο και με την αρχιτεκτονική του. Ο τρούλος του έχει ύψος 46 μ. και κοσμείται από έναν σταυρό 5 μ. (συμβολίζει τον Χριστό) και 12 πιο μικρούς περιμετρικά (συμβολίζουν τους μαθητές Του). Στο εσωτερικό του θα δείτε ψηφιδωτά, σκαλιστά μάρμαρα και την Τίμια Κάρα του Απόστολου Ανδρέα, ενώ αξίζει να επισκεφτείτε και τον παλιό ναό δίπλα, που είναι βασιλική του 1836-1843 και το «πηγάδι του Αγίου Ανδρέα» το οποίο θεωρείται η μαντική πηγή της Δήμητρας και το σημείο στο οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, σταυρώθηκε ο Απόστολος.
| Οι σκάλες τις Αγίου Νικολάου λέγεται ότι αποτελούνται από 192 σκαλοπάτια |
Στην Άνω Πόλη
Ανηφορίζοντας από τον Αγιο Ανδρέα στην πεζοδρομημένη Τριών Ναυάρχων θα φτάσετε στις σκάλες δίπλα στις οποίες βρίσκεται τμήμα τείχους της παλιάς πόλης και θα ανεβείτε στα διάσημα Ψηλαλώνια, από όπου θα έχετε θέα στην Κάτω Πόλη. Στην πρόσφατα αναπλασμένη πλατεία τους χτυπάει ο παλμός της Ανω Πόλης. Καφετέριες και μεζεδοπωλεία μαζικής κατανάλωσης αλλά και κάποια νεοκλασικά σπίτια περιβάλλουν τη διάσημη πλατεία με τους πανύψηλους φοίνικες. Παιδιά, νέοι και ηλικιωμένοι δεν σταματούν να περνούν εδώ τις ώρες τους, ειδικά τα καλοκαίρια, πίσω από την πλάτη του Παλαιών Πατρών Γερμανού και στην άκρη του ματιού του Κωστή Παλαμά. Στους ρωμαϊκούς χρόνους τα Ψηλαλώνια θεωρούνταν η... αριστοκρατική γειτονιά της Πάτρας όπως αποδεικνύεται από τα αγάλματα, τα εκτενή ψηφιδωτά δάπεδα και τα ρωμαϊκά κτίσματα που έχουν ανασκαφεί, όπως άλλωστε συνέβαινε και κατά τον 19ο αιώνα.
| Μεγαλοπρεπές και στο εσωτερικό του το θέατρο Απόλλων |
Κατευθυνόμενοι ανατολικά, βαδίζοντας στην οδό 25ης Μαρτίου θα φτάσετε στην πλατεία Αγίου Γεωργίου. Τα, πότε ερειπωμένα, πότε φροντισμένα, νεοκλασικά οικήματα περιβάλλουν προστατευτικά, θαρρείς, ένα μοναδικό μνημείο: το Ωδείο της Πάτρας. Κτίστηκε πιθανότατα τον 1ο αιώνα π.Χ. (σίγουρα πάντως πριν το 161 μ.Χ) και για τον Παυσανία υπήρξε το πιο αξιόλογο Ωδείο της Ελλάδας μετά το Ηρώδειο. Πέρασε διάφορες φάσεις ανασκαφών, με τελευταία και πιο αποτελεσματική αυτή του 1960 για την οποία αγωνίστηκε ο αρχιτέκτονας Ιωάννης Βασιλείου. Το πανέμορφο οικοδόμημα στέκει σήμερα στην Ανω Πόλη όχι μόνο για να το θαυμάζουν οι επισκέπτες, αλλά συμμετέχοντας ενεργά στην καθημερινότητα των Πατρινών φιλοξενώντας συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και άλλες εκδηλώσεις κυρίως του Φεστιβάλ Πατρών (τηλ.: 2610 220829).
Από εδώ μπορείτε να κατεβείτε τις σκάλες της Πατρέως για να δείτε δίπλα τους τα τμήματα του ρωμαϊκού αμφιθεάτρου και σταδίου που έχουν ανασκαφεί κι έπειτα να περπατήσετε στην ατμοσφαιρική και πλακόστρωτη οδό Ηφαίστου και να ανεβείτε και πάλι στα ψηλά - αυτήν τη φορά από τις σκάλες της Γεροκωστοπούλου: λέγονται και Γιογκαράκη και είναι από τις πιο δημοφιλείς σκάλες της πόλης· εκεί ήταν συγκεντρωμένα τα παλιά παντοπωλεία, ενώ σήμερα βρίσκονται αρκετά καφέ ?στέκια φοιτητών που βγάζουν τραπεζάκια στον πεζόδρομο.
| Μια επίσκεψη στο Μουσείο Τύπου της Πάτρας με τα σπάνια έγγραφα και αρχεία αξίζει τον κόπο |
Οι σκάλες θα σας οδηγήσουν στην Παντοκράτορος. Αρκετά πράγματα έχουν αλλάξει στην Ανω Πόλη, ωστόσο η ατμόσφαιρά της, σε κάποια σημεία, παραμένει. Το ίδιο και κάποια παλιά σπίτια που στέκουν ακόμη κτισμένα δίπλα δίπλα σε δρόμους τόσο στενούς ώστε να μη χωρούν να περάσουν δύο άνθρωποι μαζί! Φτάνοντας στην εκκλησία του Παντοκράτορα θα εντυπωσιαστείτε: η τρίκλιτη βασιλική κτίστηκε βάσει των σχεδίων της Αγίας Σοφίας της Πόλης μετά την απελευθέρωση, σε αυτό το καίριο σημείο. Εδώ ήταν το αρχαίο ιερό του Ολύμπιου Δία επάνω στα ερείπια του οποίου ανεγέρθηκε αργότερα (900 μ.Χ.) ο πρώτος ναός, ο οποίος έπειτα στέγασε το Κουρσούμ Τζαμί. Η βόλτα στην περιοχή έχει ενδιαφέρον: νεοκλασικά σπίτια, ερειπωμένα χαμόσπιτα, αλλά και κακόγουστα κτίρια εμφανίζονται διαρκώς ενώ περπατώντας προς την οδό Μπουκαούρη ένα οίκημα στη συμβολή με την οδό Γερμανού θα σας κάνει να κοντοσταθείτε. Είναι το εν λειτουργία χαμάμ της Πάτρας. Κτίστηκε κατά την Ενετοκρατία (το 1400) και παρότι οι ανακαινίσεις για τις σύγχρονες ανάγκες έχουν αλλοιώσει την ατμόσφαιρά του, θεωρείται από τα παλαιότερα της Ελλάδας.
Αν ο χρόνος σας το επιτρέπει απολαύστε ένα λουτρό όπως, προς έκπληξη όλων, κάνουν αρκετοί Πατρινοί καθημερινά! (τηλ. 2610 274267) Εναλλακτικά περπατήστε ανατολικά και θα φτάσετε στο αναστηλωμένο Κάστρο της Πάτρας που κτίστηκε γύρω στα 551 μ.Χ. επάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης και καταστράφηκε αμέτρητες φορές από τους εκάστοτε κατακτητές (Φράγκους, Ενετούς, Τούρκους, Βενετούς). Είναι το μοναδικό σημείο μαζί με το διπλανό πευκόφυτο Δασύλλιο όπου ο Κώστας Ουράνης βρήκε «χαρά για τα μάτια του και ποίηση για την ψυχή του», στην κατά τα άλλα αδιάφορη σγι΄ αυτόν πόλη: «Από κει η θέα απλώνεται στις κοκκινωπές στέγες της πολιτείας, στον βαθυγάλανο κόλπο και στα βουνά της Στερεάς, τα βυθισμένα σε μια βιολετιά άχνα, που ανάμεσά τους ξεκόβεται -προχωρώντας μέσα στη θάλασσα σαν ένα άλλο Γιβραλτάρ- η επιβλητική κι απότομη Βαράσοβα του Μεσολογγίου. Ασπρα πανιά γλιστράνε στον κόλπο, ένα μεγάλο βαπόρι αφήνει μια γραμμή καπνού στον ορίζοντα, τα πεύκα, δίπλα μυρίζουν βαλσαμικά, μπορεί κανείς να ρεμβάσει. Είναι ωραία εκεί...».
| Το δημαρχείο στεγάζεται σε ένα όμορφο νεοκλασικό κτίριο |
Το... υπερμοντέρνο αρχαιολογικό μουσείο
Το πρώτο πράγμα που θα σε κάνεις να μείνεις με το στόμα ανοιχτό είναι το κτίριο... υπερπαραγωγή, στη βόρεια είσοδο της πόλης, επί της παλιάς εθνικής οδού Αθηνών - Πατρών! Ο μοντέρνος σχεδιασμός του αρχιτέκτονα Θεοφάνη Μπομπότη, με τον επικαλυμμένο από φύλλα τιτανίου θόλο να ξεχωρίζει, είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακός και δημιουργεί αναμφίβολα αμηχανία.
Μη βιαστείς να κάνεις συνειρμούς για πολλά κεράσια και μικρά καλάθια, το πρωτοποριακό κτίριο, που σε πλήρη αντιδιαστολή με την όψη του στεγάζει το αρχαιότερο παρελθόν της Πάτρας, είναι και στο εσωτερικό του μεγαλειώδες και παρότι δεν έχει γίνει ευρέως γνωστό, ένα από τα ωραιότερα της Ελλάδας (μόνο το νέο μουσείο της Ακρόπολης το ξεπερνά σε όγκο, ίσως και ομορφιά).
| Σε λειτουργία ή εγκαταλελειμένα, τα βιομηχανικά κτίρια στην Ακτή Δυμαίων θυμίζουν το παρελθόν της πόλης |
Χρόνια περίμεναν οι Πατρινοί ένα αρχαιολογικό μουσείο αντάξιο των ευρημάτων που έχουν ανασκαφεί στην ευρύτερη περιοχή και το απέκτησαν, μετά από έριδες, καθυστερήσεις και αναβολές, μόλις πριν από 2 χρόνια.
Ο δυναμικός σχεδιασμός της έκθεσης στο εσωτερικό του σε έναν εντυπωσιακό χώρο με ωραίο φωτισμό όπου συνυπάρχουν το μέταλλο, το μάρμαρο, το ξύλο και το γυαλί, προσφέρει μια υπέροχη και απόλυτα κατανοητή ξενάγηση στην ιστορία της Πάτρας που καταπιάνεται με όλα τα ζητήματα και τις ασχολίες των κατοίκων της. Αναπτύσσεται σε τρεις ημιαυτόνομες ευρύχωρες αίθουσες ? θεματικές ενότητες που αφορούν τον ιδιωτικό βίο, τον δημόσιο βίο και τον θάνατο (νεκρόπολη), ενώ τα ευρήματα καλύπτουν συνολικά την ιστορία της Πάτρας από την εποχή του Χαλκού έως και την Υστερη Ρωμαϊκή Περίοδο.
| Πεζόδρομος Ραδινού, Αγίου Νικολάου και Ρήγα Φεραίου βρίθουν από καφέ και μπαράκια |
Στην αίθουσα ιδιωτικού βίου την προσοχή τραβούν αναμφίβολα τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα των ρωμαϊκών οικιών της Πάτρας (υπολογίζονται σε περισσότερα από 300 τ.μ. συνολικά), οι αναπαραστάσεις ρωμαϊκών αγροικιών και τα γλυπτά που προέρχονται από ρωμαϊκές βίλες.
Στην αίθουσα δημόσιου βίου κυριαρχούν τα σχετικά αντικείμενα (νομίσματα, οπλισμός, αγγεία διακίνησης εμπορευμάτων), τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά αθλητών και ηθοποιών, αλλά και η πληροφόρηση με μακέτες και αναπαραστάσεις σχετικά με την ύδρευση και τα θεάματα της πόλης. Αποκορύφωμα η τελευταία αίθουσα, εκείνη της Νεκρόπολης, όπου παρουσιάζεται εντυπωσιακά μέσα από τα κτερίσματα και τις αναπαραστάσεις ταφών (από τους λαξευτούς τάφους μέχρι τις σαρκοφάγους) η εξέλιξη της ταφικής αρχιτεκτονικής αλλά και των ταφικών συνηθειών.
| Πάτρα. Στο βάθος διακρίνεται το κάστρο και το Παναχαϊκό |
Στις εγκαταστάσεις του μουσείου υπάρχει επίσης μία μεταλλική γέφυρα για πανοραμική άποψη, εκθεσιακός χώρος, αίθουσα εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αίθουσα πολυμέσων και αμφιθέατρο 140 θέσεων, ενώ ο περιβάλλον χώρος σχεδιάζεται να διαμορφωθεί σε υπαίθρια έκθεση και χώρο αναψυχής. Αλλωστε, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάτρας φιλοδοξεί να αποκτήσει ενεργό ρόλο στα δρώμενα της πόλης ως χώρος δράσεων και πολιτισμού. Το αξίζει.
| Η πλατεία Γεωργίου |
Η γέφυρα της Via puplica
Σε απόσταση λίγων μέτρων από το Αρχαιολογικό Μουσείο (στη Νέα Εθνική Οδό, στη συμβολή με την οδό Αρέθα) βρίσκεται η ρωμαϊκή γέφυρα που θεωρείται από τους αρμόδιους αρχαιολόγους η καλύτερα σωζόμενη δίτοξη γέφυρα της Ελλάδας. Κατασκευάστηκε τον 2ο-3ο αιώνα μ.Χ. στον ποταμό Καλλίναο που τότε διέσχιζε το σημείο, διευκολύνοντας τον δημόσιο δρόμο Πάτρας ? Αιγίου. Είναι κατασκευασμένη από οπτόπλινθους, ενώ στην τοιχοδομία της εντοπίζονται και αρχιτεκτονικά μέλη σε δεύτερη χρήση. Για τους ποταμούς και τα έργα διευθέτησης των κοιτών τους και την ακόμη παλαιότερη γέφυρα θα ενημερωθείτε στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
Βούντενη: Ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος της Αχαΐας
Η αίσθηση ότι έχεις χαθεί δεν λέει να ξεκολλήσει από το μυαλό σου. Δεν μπορείς να πιστέψεις ότι ο στενός επαρχιακός δρόμος με την ελλιπή σήμανση που ακολουθείς βορειοανατολικά της Πάτρας, οδηγεί στον χώρο τον οποίο ο επίτιμος γενικός διευθυντής του υπουργείου Πολιτισμού, αρχαιολόγος Λάζαρος Κολώνας, που πραγματοποίησε την ανασκαφή και ανάδειξη του χώρου, χαρακτήρισε ως τον σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο της Αχαΐας.
| Η πλατεία Γεωργίου |
Κι όμως, τα φαινόμενα απατούν κι έπειτα από 4 χλμ. περίπου, φτάνεις στη Σκιόεσσα ή Βούντενη και αντικρίζεις το τεράστιο πάρκινγκ και μία περιφραγμένη έκταση 18 στρεμμάτων μέσα στην οποία αναπτύσσεται ένα, άγνωστο στο ευρύ κοινό, μυκηναϊκό νεκροταφείο που χρησιμοποιήθηκε από το 1500 έως το 1000 π.Χ.. Το φιλόξενο προσωπικό θα σε κατευθύνει στο διαμορφωμένο μονοπάτι του χώρου που μετά από χρόνια εργασιών παραδόθηκε στο κοινό μόλις το περασμένο καλοκαίρι. Μέσα στην απόλυτη ησυχία, αγναντεύοντας τον Πατραϊκό Κόλπο και το έλος Αγυιάς οι εντυπωσιακοί διάδρομοι των ταφών θα αρχίζουν να εμφανίζονται μπροστά σου.
Συνολικά έχουν βρεθεί σκαμμένοι στο ασβεστολιθικό πέτρωμα 75 μυκηναϊκοί τάφοι διαφόρων ειδών και μεγεθών: κυκλικοί, τετράγωνοι, πεταλόσχημοι, τετράπλευροι, τετράπλευροι με θόλο ή ακόμη και με ακανόνιστη κάτοψη. Στο εσωτερικό τους βρέθηκαν σημαντικά κτερίσματα (εργαλεία, κοσμήματα, όπλα και αγγεία τα οποία εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της Πάτρας) και ανθρώπινοι σκελετοί (σε έναν τάφο μάλιστα έχουν διατηρηθεί ακριβώς όπως εντοπίστηκαν).
| Πεζόδρομος Αγίου Νικολάου |
Οι μεγαλύτεροι τάφοι που έχουν ανασκαφεί στη Βούντενη και θεωρούνται τάφοι βασιλέων είναι ένας τετράπλευρος με τετράριχτη οροφή, διάδρομο 19,5 μέτρων και αίθουσα 25 τ.μ. και ένας με μικρό διάδρομο αλλά αίθουσα 50 τ.μ. Μεμονωμένοι τάφοι είχαν εντοπιστεί από τον Νικόλαο Κυπαρρίση ήδη από το 1923 ωστόσο η πτώση ενός κατοίκου της περιοχής μέσα σε έναν τάφο το 1988 προκάλεσε εκ νέου το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων που τελικά ανακάλυψαν όχι μόνο το εκτεταμένο νεκροταφείο αλλά και την πόλη του, ένα σημαντικό μυκηναϊκό εμπορικό κέντρο στα θεμέλια του οποίου μπορείτε να περιηγηθείτε.
Το τυχερό πέρασμα του Ρίου
Οι φοιτητές και καθηγητές έρχονται αναγκαστικά για το πανεπιστήμιο, οι τυχεροί για το φημισμένο καζίνο, οι ταξιδιώτες για να περάσουν στην Ηπειρο μέσω της πολυσυζητημένης γέφυρας, όπως και οι νταλικέρηδες που περιμένουν ακόμη τα φέρι, οι Πατρινοί για το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, τα διάσημα ουζερί, την παραλία, τα μεγάλα κλαμπ, τις παραστάσεις που δίνονται τα καλοκαίρια στο όμορφο καστέλι...
| Το φρούριο της Πάτρας κάτω από τις χιονισμένες κορυφές του Παναχαϊκού |
Ολοι περνούν από το Ρίο, είτε το θέλουν είτε όχι κι ό,τι σχετίζεται μαζί του... διάσημο είναι! Η παραλιακή κωμόπολη δεν έχει πολλές ομορφιές να προτάξει κι όμως κτισμένη σε ένα καίριο, από την αρχαιότητα, σημείο φαίνεται πως δεν θα ερημώσει ποτέ! Η καλωδιωτή γέφυρα Τρικούπη επισφράγισε την καλή τύχη του και παρά τη δριμεία κριτική που δέχτηκε άλλαξε για πάντα τη ζωή της Ελλάδας από το 2004. Η φαντασμαγορική σύζευξη Πελοποννήσου ? Δυτικής Ελλάδας (που τελευταία δεν είναι τόσο φαντασμαγορική καθώς δεν φωτίζεται τα βράδια...) έχει μήκος 2.280μ. (τμήμα πυλώνων, εναλλακτικά υπολογίζεται κοντά στα 3 χιλιόμετρα) βάθος που αγγίζει τα 65 μέτρα και είναι σχεδιασμένη με εξαιρετικές προβλέψεις αντοχής (για σεισμό, άνεμο, σύγκρουση τάνκερ, μετατοπίσεις βάθρων).
Μη μένετε να την κοιτάτε, περπατήστε την για να απολαύσετε μια ιδιαίτερη εμπειρία εν μέσω του Κορινθιακού κι έπειτα επισκεφτείτε το Porto Rio Hotel Casino για να δοκιμάσετε την τύχη σας σε κάποιο από τα 40 τραπέζια τυχερών παιχνιδιών: ρουλέτας, Black jack, stud poker και 227 slot machines (τηλ. 2610 993997). Τέλος, κάντε οπωσδήποτε μια βόλτα στο κάστρο (καστέλι του Μοριά) και στο αντίστοιχο του Αντίρριου (καστέλι της Ρούμελης) που κτίστηκαν το 1499 από τον σουλτάνο Βαγιαζίτ Β', μετά την κατάκτηση της Ναυπάκτου, για να ελέγχουν το στενό, τα λεγόμενα «Μικρά Δαρδανέλια», και να ανακόπτουν τη διέλευση των εχθρικών πλοίων. Επειτα από όλα αυτά η ουζοκατάνυξη στα ουζερί σχεδόν επιβάλλεται!
| Ο ναός του Παντοκράτορα |
Το πρόγραμμα εκδηλώσεων
Σήμερα, Κυριακή 19/2, η μέρα ξεκινά με τη Μεγάλη Παρέλαση των Παιδιών. Το ραντεβού με τους μικρούς καρναβαλιστές έχει δοθεί στις 11 στην πλατεία Ομονοίας. Από τις 13.00 έως τις 15.00 θα είναι στημένη στα Ψηλα-λώνια η Παιδική Καρναβαλού-πολη με κουκλοθέατρο, εργαστήρι χορού, θέατρο δρόμου και άλλα. Στις 14.00 και στις 18.00 στα πλαίσια του 47ου παιχνιδιού του Κρυμμένου Θησαυρού θα πραγματοποιηθούν οι τελευταίες φάσεις του παιχνιδιού με την εύρεση του Θησαυρού και την «παράδοση της σακούλας» και στις 20.00 θα ξεκινήσει το πάρτι των κυνηγών. Στις 21.00 στον πολυχώρο «Ακτή Δυμαίων», θα ξεκινήσει το 4ο Μπουρμπούλι («Το Μαγικό»), ενώ στις 21.30 στο θέατρο Απόλλων μη χάσετε την τελευταία παράσταση του Καρναβαλικού Κομιτάτου, «Τα καρναβαλικά».
| Το αρχαίο ωδείο στην πλατεία Αγίου Γεωργίου |
Δευτέρα 20/2 9.30- 12.00, στην αίθουσα Αίγλη της Veso Mare, θα πραγματοποιηθεί ο παιδικός διαδραστικός καρναβαλόμυθος του Π. Σκούρα «Τα λιοντάρια της πλατείας». Από τις 12.00 έως τις 14.00 οι δρόμοι της Πάτρας θα πλημμυρίσουν δρώμενα ενώ παράλληλα η μπάντα του Δήμου Πατρέων θα σεργιανίζει στην πόλη παίζοντας μουσική όπως γίνεται κάθε μέρα καθόλη τη διάρκεια του καρναβαλιού. Στις 20.30 στο θέατρο Απόλλων θα δοθεί παράσταση από τη χορωδία του Ορφέα Πατρών με τίτλο «Βεγκέρα στην παλιά Πάτρα».
Τρίτη 21/2 9.30 - 12.00 «Τα λιοντάρια της πλατείας» και πάλι στη Veso Mare, ενώ στις 10.00 στην πλατεία Παπανδρέου θα γίνει προσπάθεια για «Νέο ρεκόρ μεγαλύτερου γύρου του κόσμου». Παράλληλα με τα δρώμενα και την μπάντα του δήμου που θα κυκλοφορούν κατά διαστήματα στους δρόμους της πόλης, θα γίνει στις 18.00 η καρναβαλική παρέλαση της μπάντας και στις 20.00 η παρέλαση των καρναβαλικών αρμάτων, ενώ στις 21.00 θα ξεκινήσει στην Ακτή Δυμαίων το 5ο Μπουρμπούλι («Του Καραγκιόζη»).
| Το νέο μουσείο της Πάτρας |
Τετάρτη 22/2 «Οι τέχνες στον δρόμο» και η μπάντα θα είναι και πάλι στους δρόμους, ενώ στις 20.30 στο θέατρο «Απόλλων» ο Ορφέας θα παρουσιάσει και πάλι τη «Βεγκέρα στην παλιά Πάτρα».
Πέμπτη 23/2 συνεχίζονται τα δρώμενα και η μπάντα του δήμου, και στις 21.00 στην πλατεία Γεωργίου γίνεται η παρέλαση και επίδειξη σχολών χορού. Το 6ο Μπουρμπούλι (Το αποκαλυπτικό), στην Ακτή Δυμαίων ξεκινά στις 21.00.
| Εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα και γλυπτά από τις ρωμαϊκές επαύλεις που ανασκάφηκαν στην Πάτρα και αντικείμενα δημόσιας ή ιδιωτικής ζωής εκτίθενται στο πανέμορφο νέο αρχαιολογικό μουσείο |
Παρασκευή 24/2 στις 18.00 θα λήξει το 6ο διαδικτυακό παιχνίδι του κρυμμένου θησαυρού και στις 20.00 θα γίνει η παρέλαση των καρναβαλικών αρμάτων. Το ίδιο βράδυ στην Ακτή Δυμαίων θα πραγματοποιηθεί ο μεγάλος χορός του καρναβαλιού.
Η μεγάλη «νυχτερινή ποδαράτη» παρέλαση θα γίνει το Σάββατο (25/2) στις 18.30 στην οδό Κορίνθου. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την Κυριακή, 26/02, με τη μεγάλη παρέλαση στις 14.30 και την τελετή λήξης του καρναβαλιού στις 21.00 με το κάψιμο του βασιλιά Καρνάβαλου στον μόλο του Αγίου Νικολάου. Η τελετή απονομής βραβείων προς τις καρναβαλικές ομάδες θα γίνει την Καθαρά Δευτέρα (27/02), στις 19.30 στην Ακτή Δυμαίων.
| Εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα και γλυπτά από τις ρωμαϊκές επαύλεις που ανασκάφηκαν στην Πάτρα και αντικείμενα δημόσιας ή ιδιωτικής ζωής εκτίθενται στο πανέμορφο νέο αρχαιολογικό μουσείο |
Τα τελευταία πάρτι
Την Τετάρτη, θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε την καθιερωμένη πλέον παρωδία του διαγωνισμού ταλέντων με συμμετοχή πολλών μελών του Καρναβαλικού Κομιτάτου (στην «Ακτή Δυμαίων»).
Την Πέμπτη ο Λευκός χορός, ο σημαντικότερος του καρναβαλιού στο «Fabric» και ο Κόκκινος χορός, την Παρασκευή στην «Ακτή Δυμαίων». Επίσης την Παρασκευή το ιδιαίτερο πάρτι της κινηματογραφικής λέσχης στο «Fabric». Το Σάββατο, ο χορός της αντισφαίρισης στο «Hall» αλλά και το μεγάλο πάρτι των πληρωμάτων στην «Ακτή Δυμαίων». Παράλληλα, καθημερινά διοργανώνονται σε καφέ και μπαράκια πάρτι των ανεξάρτητων γκρουπ.
| Εκθέματα του μουσείου |
Ο πρώτος χορός
Η απαρχή του πατρινού καρναβαλιού δεν είναι εξακριβωμένη, ωστόσο, όπως φαίνεται από τα κείμενα του πατρινού ιστορικού και δημοσιογράφου Νίκου Πολίτη, θεμέλιο λίθο πρέπει να αποτέλεσε ο πρώτος χορός μεταμφιεσμένων που διοργάνωσε ο έμπορος Μωρέτης το 1829
Fast Info
Το καρναβάλι περιλαμβάνει πλήθος εκδηλώσεων μεταξύ των οποίων θεατρικές, χορευτικές και μουσικές παραστάσεις, παιχνίδια και διαγωνισμούς, εκθέσεις, προβολές, «μπουρμπούλια», παρελάσεις, παραστάσεις θεάτρου δρόμου και πολλή μουσική. Κορυφαίο μέρος του καρναβαλιού είναι το Καρναβάλι των Παιδιών και αναπόσπαστο κομμάτι του το «Κυνήγι του κρυμμένου θησαυρού» που έκανε την εμφάνισή του το 1966 και λατρεύτηκε από τους συμμετέχοντες (πλέον πραγματοποιείται και διαδικτυακά).
| Η γέφυρα και το κάστρο του Ρίου |
Εκθέσεις
Εως τις 28/2 θα φιλοξενείται στα Παλιά λουτρά η έκθεση «Καρναβα- λικά αποτυπώματα» με φωτογραφίες, ζωγραφιές και κατασκευές των Χ. Αναγνωστόπουλου, Γ. Δημητροπούλου, Κ. Σταγκοπούλου και Β. Καραβασίλη.
Εως τις 26/2 θα απολαύσετε την έκθεση του καρναβαλικού κομιτάτου «20» , στην αίθουσα τέχνης «Παλλίσαν-δρος» και έως τις 24/2 στο παλιό Αρσάκειο θα δείτε την έκθεση των στολών πληρωμάτων.
Για περισσότερες πληροφορίες:2610 390900, www.carnivalpatras.gr.
| Το μυκηναϊκό νεκροταφείο |
Fast Info
ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΑ ΓΥΦΤΙΚΑ
Το καφενείο του Κόττα στα Γύφτικα είναι ένα... σταυροδρόμι πολιτισμών. Ρεμπέτικα και λαϊκά, ουίσκι σε ψιλό ποτήρι και διαφορετικές γενιές, φυλές και τάξεις γίνονται μια μεγάλη παρέα!
Η ΤΕΝΤΟΥΡΑ
Το θεσπέσιο λικέρ που περιέχει εκχυλίσματα φρούτων, κανέλα, γαρίφαλο και μοσχοκάρυδο θα σας το σερβίρουν ύστερα από κάθε γεύμα, ωστόσο αξίζει να πάτε στο κατάστημα του Χάχαλη στην Αγ. Νικολάου για να πάρετε μεγαλύτερες προμήθειες. Δοκιμάστε και τα λουκούμια τεντούρας!
| Το μυκηναϊκό νεκροταφείο |
Η ΜΑΥΡΟΔΑΦΝΗ
Εθνικό ποτό της Πάτρας και του Καρναβαλιού είναι βεβαίως η Μαυροδάφνη, την οποία εμφιάλωσε για πρώτη φορά ο Γκούσταβ Κλάους που ήρθε στην Πάτρα το 1854. Οι αμπελώνες και η οινοπαραγωγική εταιρεία, η διάσημη «Achaia Clauss», βρίσκονται στο Πετρωτό και είναι επισκέψιμα (τηλ. 2610 325051).
ΔΙΑΜΟΝΗ
Τα ξενοδοχεία της Πάτρας χρόνο με τον χρόνο ανακαινίζονται προσφέροντας σύγχρονες παροχές στους επισκέπτες. Προτιμήστε το «Primalolia Art Hotel» (Οθωνος Αμαλίας 33, 2610 624900, www.arthotel.gr) με έργα μεγάλων εικαστικών και designers, το «Patras Palace Hotel» (Οθωνος Αμαλίας 15, 2610 623131,www.patraspalace.gr) με άνετα, κλασικά διακοσμημένα δωμάτια και υπέροχη θέα, το «Βυζαντινό» (2610 243000, Ρήγα Φεραίου 106 και Ασκληπιού,www.byzantino-hotel.gr) και το «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος» (2610 243003, Γεροκωστοπούλου 20, www.byzantino-hotel.gr) που στεγάζονται σε νεοκλασικά του 19ου αιώνα με αρχοντική και ρομαντική ατμόσφαιρα. Επίσης, άξια διαμονής είναι τα ανακαινισμένα «Galaxy City Center» (2610 275981-3, Αγίου Νικολάου 9) και «Olympic» (2610 224103, Αγίου Νικολάου 46), καθώς και το παλιό αλλά κλασικό ξενοδοχείο της Πάτρας «Astir» (2610 277502, Αγίου Ανδρέου 16, www.hotelastirpatras.gr) με ιδιαίτερα ευρύχωρα δωμάτια μπροστά στη θάλασσα.
Φαγητό
Η Πάτρα (και τα γειτονικά Βραχναίικα και Ρίο) φημίζεται για τα ουζερί της (κοντά στην ιχθυόσκαλα) όχι όμως και για τα ταβερνάκια και εστιατόριά της. Ενάντια στο ρεύμα της προχειρότητας και της μαζικής κατανάλωσης που μαστίζει την Πάτρα όπως και τις περισσότερες φοιτητουπόλεις τάσσονται ελάχιστα μαγαζιά. Για εξαιρετικό φαγητό πηγαίνετε με κλειστά μάτια στην «Κουζίνα της Κορνηλίας» στο Μαρκάτο (2610 272987, Πλ. Καποδιστρίου 4). Ότι και να επιλέξετε από τον πλούσιο κατάλογο θα έχει τη σφραγίδα της κυρίας Κορνηλίας και τη φροντίδα της Βιβής. Από τη μανιταρόσουπα και τα χειροποίητα ζυμαρικά «μαντί», έως το μοσχαράκι με πουρέ μελιτζάνας και το χοιρινό με βερίκοκα, οι γεύσεις είναι ιδιαίτερες και η θύμησή τους θα διεγείρει για καιρό τους σιελογόνους αδένες σας! Καλό φαγητό και επίσης φροντισμένος χώρος σας περιμένει στο bar - restaurant «Φαγιούμ» (2310 270557, Βασ. Ρούφου 7) με gourmet πιάτα αλλά και στον «Λαβύρινθο» (2610 226436, Πουκεβίλ 44), με μαγειρευτά ή ψητά. Άξια δοκιμής η «Πολιτεία» (2610 342200) στον ομώνυμο πολυχώρο με νόστιμα πιάτα και ενδιαφέρουσες εμπνεύσεις (π.χ η ψητή φορμαέλα που σκεπάζεται από μπέικον) αλλά και η κλασική λιλιπούτεια «Τρελλή Ροδιά» (2610 225965, Καραϊσκάκη 156), ένα μπιστρό με καλή μουσική και δυο τρία «δυνατά» πιάτα. Θετικά σχόλια και αρκετούς θαμώνες έχει κερδίσει η «Salumeria» (2610 225930, Παντανάσσης 27) για κρασί και μπύρες συνοδεία κρύων πιάτων αλλά και το νέο μεζεδοπωλείο «Βουρ» (6937185568, Βούρβα, Πλ. Γεωργίου) με καλή παρέα και μεζεδάκια. Τέλος, δοκιμάστε και το bar - restaurant «AB FAB» (2610 431571, Αμερικής 1) και το στέκι φοιτητων «Bara rara» (2610 335999, πλ. Υψ. Αλωνίων 24) .
ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ
Τα μεγάλα δημοφιλή club που αυτές τις μέρες φιλοξενούν και τα περισσότερα πάρτι είναι το «Fabric», το «Cocos» και το «Villa Mercedes». Αξίζει να περάσετε από το «Notos» για χορευτική μουσική και από τα ροκάδικα «Blue Monday», «More steps» και «Cinema». Επίσης αρκετά πάρτι γίνονται στο «Μaison» στη Μαιζώνος, με δημοφιλέστερα τα μεσημεριανά του Σαββάτου. Κλασική αξία το «Disco room» για 70's και ο «Σκέντζος» για ρεμπέτικα.
Κείμενο: Ολγα Χαραμή
Φωτογραφίες: Ηρακλής Μήλας
Από το ΕΘΝΟΣ, εκεί
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
