Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

    Το "Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος" κατασκευάστηκε την περίοδο 2012-2015 από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και περιλαμβάνει νέα κτίρια για την Εθνική Βιβλιοθήκη και την Εθνική Λυρική Σκηνή (Όπερα) που βρίσκονται μέσα σε ένα εκτεταμένο πάρκο στο παραλιακό μέτωπο της Αθήνας.

    Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τον διάσημο αρχιτέκτονα Renzo Piano (περισσότερα εκεί και εκεί) να περιγράφει το όραμά του και τα σχέδια του για την κατασκευή.

    Περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής μπορείτε να δείτε στο βίντεο που προέρχεται από ίδιο το ίδρυμα (δυστυχώς είναι στα αγγλικά)

Επιτάφιος του Γιάννη Ρίτσου σε μελοποίηση Μίκη Θεοδωράκη

Ιωάννης Μακρυγιάννης ΙΙ

Ο στρατηγός Ιωάννης (Γιάννης) Μακρυγιάννης είναι από τις πιο αξιόλογες προσωπικότητες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

Περισσότερα για τη ζωή του μπορείτε να δείτε στην προηγούμενή μας ανάρτηση που προέρχεται από [εκεί], καθώς και από [εκεί] και από [εκεί]. Χρονολόγιο υπάρχει [εκεί] και [εκεί].

Σε συνεργασία με το ζωγράφο Παναγιώτη Ζωγράφο δημιουργησαν μια σειρά από εικόνες της επανάστασης που διακρίνονται για το γνήσιο λαϊκό τους αίσθημα. Για τη συνεργασία τους μπορείτε να διαβάσετε [εκεί], ενώ τις εικόνες μπορείτε να τις δείτε [εκεί].

   

Η σημασία του έργου του είναι πολύ μεγάλη και την επισημαίνουν πολλοί συγγραφείς μας και πνευματικοί άνθρωποι του τόπου. Μπορείτε να διαβάσετε όσα έγραψε ο Γ. Σεφέρης [εκεί].

============================================================

Το "παράπονο" προς το στρατηγό, που έγραψε ο Ν. Γκάτσος και μελοποίησε ο Στ. Ξαρχάκος, με την απίστευτη φωνή του Ν. Ξυλούρη:

Οι 9 Μούσες

Οι 9 Μούσες - απεικόνιση αρχαίου αγγείου (;) [πηγή]

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια [πηγή]

Οι μούσες στην αρχαία ελληνική μυθολογία είναι εννέα αρχαίες θεές. Ο Απόλλωνας ήταν ο ηγέτης τους (Απόλλων Μουσηγέτης).

Σύμφωνα με την Θεογονία του Ησιόδου, ήταν κόρες του Δία και της Μνημοσύνης.

Τα ονόματά τους είναι:

• Καλλιόπη (επική ποίηση)
• Ευτέρπη (μουσική)
• Κλειώ (ιστορία)
• Ερατώ (λυρική ποίηση)
• Μελπομένη (τραγωδία)
• Πολυμνία (ή Πολύμνια) (ύμνοι)
• Τερψιχόρη (χορός)
• Θάλεια (κωμωδία)
• Ουρανία (αστρονομία)

Ο Παυσανίας υποστηρίζει ότι υπήρχαν δύο γενιές Μουσών, όπου στην πρώτη γενιά ήταν 3 και ήταν κόρες του Ουρανού και της Γαίας, και στη δεύτερη, ήταν 9 και ήταν κόρες του Δία και της Μνημοσύνης. (Ελλάδος Περιήγησις, 9, 29, 1).

Οι αρχαιότερες Ελικωνιάδες Μούσες ήταν οι εξής:

• Μνήμη (μνήμη)
• Μελέτη (μελέτη)
• Αοιδή (τραγούδι)

Η ποιητική τέχνη χρειάζεται και τις τρεις αυτές Μούσες, χρειάζεται τον συνδυασμό του τραγουδιού, της μνήμης και της μελέτης. Γιατί για να τραγουδήσεις χρειάζεται πρώτα μνήμη, και μετά μελέτη (άσκηση).

Ενώ στους Δελφούς λάτρευαν 3 άλλες μούσες, την Νήτη, την Μέση και την Υπάτη, οι οποίες παραλληλίζονται με τις τρεις χορδές της λύρας.

Ο όρος "μούσα" χρησιμοποιείται συχνά σήμερα για να δείξει ότι κάποιος (συνήθως κάποια) εμπνέει κάποιον.

Οι Μούσες - από αρχαία σαρκοφάγο που βρίσκεται στο Λούβρο [πηγή]

Ποτηρόφωνο

Ακούστε δυο καταπληκτικούς μουσικούς να παίζουν αυτό το περίεργο μουσικό όργανο που αποτελείται από μισογεμάτα-μισοάδεια ποτήρια και παίζεται με βρεγμένα δάχτυλα πάνω στα χείλη των ποτηριών: το ποτηρόφωνο!

Το κομμάτι που ακούγεται είναι από τη μουσική του Τσαϊκόφσκι για το μπαλέτο "Καρυοθραύστης" (ένα υπέροχο χρισουγεννιάτικο παραμύθι) και συγκεκριμένα ο "χορός της νεράιδας των ζαχαρωτών".

"Παιδιά" - Τα τραγούδια του μαθήματος

Γιάννης Ρίτσος: Αν όλα τα παιδιά της γης...

Αν όλα τα παιδιά της γης

πιάναν γερά τα χέρια

κορίτσια αγόρια στη σειρά

και στήνανε χορό

ο κύκλος θα γινότανε

πολύ πολύ μεγάλος

κι ολόκληρη τη Γη μας

θ’ αγκάλιαζε θαρρώ.

Αν όλα τα παιδιά της γης

φωνάζαν τους μεγάλους

κι αφήναν τα γραφεία τους

και μπαίναν στο χορό

ο κύκλος θα γινότανε

ακόμα πιο μεγάλος

και δυο φορές τη Γη μας

θ’ αγκάλιαζε θαρρώ.

Θα ’ρχόνταν τότε τα πουλιά

θα ’ρχόνταν τα λουλούδια

θα ’ρχότανε κι η άνοιξη

να μπει μες στο χορό

κι ο κύκλος θα γινότανε

ακόμα πιο μεγάλος

και τρεις φορές τη Γη μας

θ’ αγκάλιαζε θαρρώ!

____________________________________________________________

Αρλέτα: Τα μικρά παιδιά

Τα μικρά παιδιά, τα μικρά παιδιά

που κρατούνε στο χέρι τους

σαν το μύλο το χάρτινο

τις ελπίδες μας

Τα μικρά παιδιά, τα μικρά παιδιά

που μπερδεύουν τα λόγια τους

που μιλούν με νοήματα

στα παιχνίδια τους

Μες σε κήπους και χώματα

με λουλούδια ή λάσπη

έναν κόσμο ζουν τα μικρά

τον πιο όμορφο

Τα μικρά παιδιά τα μικρά παιδιά

που κρατούνε στο χέρι τους

σαν το μύλο το χάρτινο

τις ελπίδες μας

Ένα φύλλο ή μια μέλισσα

ένα τόπι ή μια βέργα

γίνουνται αυτοκίνητα χαρά

κόσμου ζωή

Τα μικρά παιδιά τα μικρά παιδιά

που κρατούνε στο χέρι τους

σαν το μύλο το χάρτινο

τις ελπίδες μας

Δυο κουτιά σπίρτα γίνηκαν

ο σταθμός και τα τρένα

που μπορούνε να φτάσουνε

ως την άκρη της γης

Τα μικρά παιδιά, τα μικρά παιδιά

που κρατούνε στο χέρι τους

σαν το μύλο το χάρτινο

τις ελπίδες μας.

Σημείωση: Στο βιβλίο μας γράφει "ήλιο χάρτινο" αντί για "μύλο χάρτινο". Νομίζω ότι ο στίχος λέει (ανεμό)μυλο και όχι ήλιο, πράγμα που έχει και περισσότερο νόημα.

____________________________________________________________

Μ. Κριεζή: Μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι.

Μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι 

στα δρομάκια τα παλιά, 

αντηχήσανε κιθάρες 

μαντολίνα και βιολιά. 

Κι όλοι οι παιδικοί μου φίλοι 

μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι 

κάνανε μαζί βαρκάδα 

στη μεγάλη φεγγαράδα. 

Μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι 

μια ζεστή γλυκιά βραδιά, 

έτρεξα στην προκυμαία 

να φωνάξω τα παιδιά. 

Κι όλοι οι παιδικοί μου φίλοι 

μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι 

γίναν άστρα και μπαλόνια, 

τρεχαντήρια και τριζόνια. 

Μια βραδιά στο Πόρτο Λίλι 

στα δρομάκια τα παλιά, 

αντηχήσανε κιθάρες 

μαντολίνα και βιολιά.

Κάλαντα Καρπάθου

ΚΑΛΑΝΤΑ ΚΑΡΠΑΘΟΥ

«Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας,

Χριστού τη Θεία γέννηση να μπω στ' αρχοντικό σας:

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλει

Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων,

Ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων

Πλήθος αγγέλων ψάλλουσιν το Δόξα εν υψίστοις,

Και τούτο άξιον εστίν η των ποιμένων πίστις

Εκ της Περσίας έρχονται τρεις μάγοι με τα δώρα

Αστρον λαμπρόν τους οδηγείς χωρίς να λείψει ώρα,

Φθάσαντες εις Ιερουσαλήμ με πόθον ερωτούσιν

Που εγεννήθη ο Χριστός, να παν' να τον ευρούσι

Δια Χριστόν ως ήκουσεν ο βασιλεύς Ηρώδης,

Αμέσως εταράχθηκε κι έγινε θηριώδης,

Διότι πολλά φοβήθηκε δια την βασιλείαν

Μην του την πάρει ο Χριστός και χάσει την αξίαν....»

Τελικά τα κάλαντα της Καρπάθου δεν είναι ακριβώς τα ίδια με τα αθηναϊκά/πελοποννήσου που συνήθως ακούγονται, έχουν κάποιες διαφορές.

Διαλειμματάκι!

Το βατράχι

Μουσική: Μέλπω Χαλκουτσάκη
Στίχοι: Σταμάτης Δαγδελενης
Εκτέλεση: Γιάννης Χαρούλης

Ωχ αμάν αμάν, ωχ αμάν αμάν
ένα βατράχι βεραμάν
κι ένα κροκοδειλάκι
με άσπρο φανελάκι.

Κολυμπούσανε και γελούσανε
περιαυτολογούσανε
κι είπε ο βάτραχος: "Σ' το λέω
είμαι ζώο θαρραλέο".

Και του λέει ο κροκόδειλος:
«Αν εσύ, δεν είσαι ο πιο δειλός,
μη σε νοιάζει που πεινάω
και λέω να σε φάω».

Αλλά, το βατράχι, πιο πονηρό
του λέει, «Μέσα στο νερό
έχω βρει για σένα ήδη
το πιο μεγάλο μύδι.

Κλεισ' τα μάτια και άνοιξε το στόμα σου
χαλάρωσε το σώμα σου
να ψαρεύω μύδια ξέρω
και πάω να σ' το φέρω».

Ο κροκόδειλος ονειρεύτηκε
πως θά ΄τρωγε και ρεύτηκε
κι από την ξελιγωμάρα
άνοιξε τη στοματάρα.

Το βατράχι σα ξαναπέρασε
έφερε και τον κέρασε
μες στο στόμα αντί για μύδι
ένα χοντρό κρεμμύδι.

Κι από τότε όλοι οι κροκόδειλοι
μασάνε σα νερόμυλοι
αλλά δίχως να το θένε
ενώ μασάνε, κλαίνε.

Πίπιζα / Ζουρνάς

Η πίπιζα (Πελοπόννησος) ή ζουρνάς (Στερεά Ελλάδα και Μακεδονία) είναι ένα πνευστό παραδοσιακό όργανο που μοιάζει με φλογέρα. 

Ζουρνάς ή πίπιζα

Πληροφορίες για το παραδοσιακό αυτό όργανο θα βρείτε εδώ.

Γλωσσολογικά στοιχεία για την ονομασία του θα διαβάσετε εδώ.
Τον ήχο του (συνοδευμένο από ταμπούρλο) μπορείτε να τον ακούσετε στο βίντεο που ακολουθεί.